THƠ VĂN TRƯỜNG CŨ NĂM XƯA
.
.
THƠ VĂN TRƯỜNG
CŨ NĂM XƯA là một chuyên mục mới,
nhằm sưu tầm giới thiệu một số bài thơ trích trong nguyệt
san TRIỀU SỐNG XANH của trường Phan Thanh Giản và một số khuôn
mặt THƠ của nhóm Văn Nghệ VỀ NGUỒN, hoạt động
nổi bật nhất trong trường qua các THI TUYỂN đã phát hành
và qua các chương trình THƠ trên đài phát thanh Cần Thơ,
mà thời đó các bạn đều là học sinh của trường
Phan Thanh Giản và Đoàn Thị Điểm như Huyền Vân Thanh, Lê
Trúc Khanh, Hà Huy Thanh, Nguyễn Hoài Vọng, Lăng Cảnh Huy, Siêu, Trân
Khanh, Kiều Diễm Phượng, Kiều Mộng Hà, Lệ Thy, Thanh Trân, Nguyễn
Hồng, Trúc Thanh Phương Thảo, Phạm Quyên Linh, Trang Yến Linh, Hồng Phượng,
Phạm Trường Giang, Hứa Vĩnh Phúc, Đỗ Thanh Hoàng, Đặng Minh
Phương, Châu Kim Phụng, Thanh Điệp, Tuấn Nghi, Hoài Trần My, Tường
Lê, Dạ Lý, Hàn Nguyên, Sa Thoại Uyên,..., lan rộng ra ngoài như
Thu Trúc (Sài Gòn), Mây Hồng (Sài Gòn), Hoài Xuân
Mai (Phú Nhuận), Vũ Thy Lãng Tưởng – Hoàng Dung – Thanh Phương
(Sa Đéc), Sao Ngân Hà (An Giang - Bộ Binh), và phát triển trong các
quân binh chủng như Linh Hùng (Hải Quân), Phương Giang (Truyền Tin), Nguyễn
Hữu Phương (Quân Cụ), v.v... Nhà sưu khảo văn học Nguyễn Bá
Thế (Nhất Tâm, Nam Xuân Thọ) nhận làm cố vấn cho thi văn đoàn;
hai giáo sư đang dạy trong trường cũng nhận làm cố vấn [(GS
Lê Văn Quới (Lê Hà Uyên), GS Lai Thanh Tòng (Thông Xanh)]. Tính đến
giữa năm 1967, đã có 52 khuôn mặt hiện diện, thi văn đoàn
VỀ NGUỒN đang cứu xét hơn 80 đơn xin gia nhập nhóm.
Thời đó, một số và
văn nhà thơ nhà báo Sài Gòn đã viết như sau: “...
Thi văn đoàn VỀ NGUỒN đã khai sáng việc ấn hành loại
thi tuyển đặc biệt ở Miền Tây” (SĨ TRUNG - nhật báo
Tia Sáng); “... VỀ NGUỒN là một thi văn đoàn lớn nhất
Hậu Giang” (KIÊN GIANG – ban thi văn Mây Tần); “... thi văn đoàn
VỀ NGUỒN, một thi văn đoàn có phong thái và thanh khí đặc
biệt... VỀ NGUỒN đừng bỏ nguồn nhé” (Cô MINH VĂN - nhật
báo Sáng); “... Những khuôn mặt VỀ NGUỒN đã không
phản bội chủ đề mà họ đã dựng lên. Từ hình
thức cấu tạo thơ đến nội dung đều thể hiện được
con đường đã khai phóng của họ: VỀ NGUỒN. Giữa lúc
mà tình trạng Văn Nghệ TRẻ xô bồ như hiện nay có nhóm
giữ được lập trường duy nhất và vững chắc như vậy
là một việc làm đáng được lưu ý...” (TRÚC
QUÂN - Tinh Hoa Nữ Sinh, số 4).
Nhóm VỀ NGUỒN chánh thức hoạt động từ mùa hè năm
1964 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975 mới kết thúc, mọi thành viên
trong nhóm đã tản mạn khắp nơi, có người đã vĩnh
viễn nằm xuống trong cuộc chiến đầy đau thương và nước
mắt; một số được ra nước ngoài tìm tự
do, một số còn lại ở quê nhà sống với nhiều ngành nghề
khác nhau.
NGƯỜI ĐỒNG BẰNG sưu tầm
.
I
TIẾNG
HÁT QUÊ HƯƠNG
.
LÝ THỊ KIM XƯƠNG
.
Nhiều lần tôi hỏi tại sao anh hát mà tôi
khóc
Tôi
yêu giọng ca của anh sao?
Tôi không biết
Nhiều lần tôi hỏi sao anh hát mà tôi khóc
Sao anh ru mà tôi
không ngủ
Tôi trăn trở bởi tôi đến mỏi lưng
Tôi khóc.
Mắt thì nhỏ nhưng nước
mắt chảy nhiều
Tôi nhận cho môi những cảm giác cay cay
Và tôi thì xót xa
Anh hát nữa đi!
Anh hát nữa đi!
Tôi còn khóc được
Anh hát nữa đi cho thần xác
tôi rưng rỉ
đến thành cẩm thạch
Và đá cẩm thạch hoá mầu đen
Anh hát nữa đi.
Tiếng hát anh mang
điệu nhạc rừng rú,
Mang hơi thở đồng bằng tanh mùi máu đỏ
Nghe anh hát tôi
nhớ quê hương
Tôi thương tổ quốc
Có lẽ tại anh là lính...
Nghe anh hát tôi nghĩ nhiều
đến người trai 20
mang cuộc sống loang lở
Nghe anh hát tôi xót thương tôi
18 năm sinh ra mang căn
phần ốc biển
18 năm sinh ra mang mặc cảm tật nguyền
Tôi chưa làm gì được
cho nhân loại
Anh hát nữa đi
Thân thể tôi bây giờ lạnh buốt
Sắp sửa biến thành
đá đó anh.
Anh hát nữa đi
Tiếng hát anh thơm mùi thuốc súng,
thoảng mùi mồ hôi
và nồng mùi sình ướt
Có lẽ tại anh là lính phải không anh?
Anh hát nữa đi
Sao tiếng hát anh
buồn đến khổ sở
Sao tiếng hát anh như đốt cháy tim tôi
Sao linh hồn tôi
bỗng dưng nóng bỏng
Nghe anh hát tôi muốn được họp mặt
với những người anh em còn sống
Để nói với họ về
giọng ca người lính Việt Nam
Hát nữa đi anh
Quê hương mình đó.
.
(Trích
TRIỀU SỐNG XANH, nguyệt san học tập văn nghệ trung học Phan Thanh Giản
- số 1 tháng ba năm 1966 – tr 48 & 49)
Ghi thêm:
Tác giả đã về miền Vĩnh Cửu từ thời còn trẻ. Bài
thơ nầy viết lúc tuổi 18.
.
LỜI TỎ BÀY
CỦA
NHÂN CHỨNG
.
PHƯƠNG MAI YÊN
.
Tôi là người cảnh binh gác
bến phà
Sài Gòn – Lục Tỉnh
Sớm tối trưa chiều chạm mặt bạn bè
Những mùa xuân
trôi qua lạnh lùng tẻ ngắt
Với ngôn từ khách sáo chua ngoa
Tôi đứng giữa nhìn
hai miền mút mắt
Chuyến đi nào vội vã có mang em?
.
Những người
ngược xuôi thường xuyên
mang nhiều hối hận
Hành lý trên vai, dăm món quà con trên
tay
Dõi
mắt về miền quê hương ngổn ngang trong dạ
Tội lỗi lưu đày kiếp
sống ngựa xe
Rát cổ bỏng hơi mà đường còn dài
Chuyến đi nào vội vã
có mang em?
.
Thôi tạ từ tất cả, những khuôn mặt chán chường,
kiêu sa, bội bạc
Ước vọng thì nhiều vòng tay thì hẹp
Bươn bả
đi hoài nhưng chẳng tới đâu
Khoảng trống hai miền
Sài Gòn – Lục Tỉnh bằng nhau
Ngày xưa em
yêu em hứa rất nhiều
Chuyến đi nào vội vã có mang em?
.
Bây giờ còn
lại mình anh như thân củi mục
Ôn lại cuộc đời hai mươi mấy năm
lận đận, chua cay
Tôi là người cảnh binh gác bến phà
nối liền Sài Gòn – Lục Tỉnh
Sớm tối trưa
chiều chạm mặt bạn bè
Làm nhân chứng mà không có lương tâm:
Chuyến đi nào
vội vã có mang em?
.
(Trích TSX số 1, tr 44-45)
Ghi thêm: Tác giả bây giờ có bút hiệu khác là HÀN
VĂN (Lâm Văn Yến) đang định cư ở Union City, California.
.
NÉT
ĐẸP BÂY GIỜ
(cho Trúc Việt)
.
DY TRANG
.
1.
Nét đẹp bây giờ,
mắt không là trăng sao
mà như trái hoả châu
trong đêm tối
răng không đều và trắng như hạt bắp
mà phải như kẽm gai
đẹp lạnh lùng
tiếng nói không như chim hót buổi sáng
mà là tiếng
đại bác khai hoả
như mìn châm ngòi.
.
2. Nét đẹp
bây giờ,
không là cánh rừng đầy kỳ hoa dị thảo
mà đầy hầm hố,
chông gai, địa đạo,
giao thông hào
mà là vùng đất lở lói do trái phá in
hình
không
là buổi sáng chói rạng ánh mặt trời
mà là bóng tối đầy
nước mắt mồ hôi
là yêu thương giữa những người lính khác
mầu da
là
sự gắn liền họ cùng nhìn về một đối tượng
là những chiến
tích oai hùng có được.
.
3. Nét đẹp
bây giờ,
không là nụ cười bụ bẩm của em bé trong nôi
mà là tiếng
khóc khi không còn một giọt sữa
trong người mẹ
là tiếng chó sủa trong đêm tối kinh hoàng
không
là phố phường chiều thứ bảy
mà là sự đổ nát sau vụ nổ phá
hoại
mà
là đồng quê điêu tàn hiện tại.
.
4. Nét đẹp bây giờ,
là tất cả sinh hoạt của
cuộc chiến hôm nay.
.
(Nhóm Mầu Tuổi Ngọc)
(Trích
TSX số 1 – tr 13)
Ghi thêm: Tác giả tên thật
Nguyễn Thanh Liêm, hiện là thương phế binh VNCH định cư tại
Houston, TX. Trưởng nhóm Mầu Tuổi Ngọc là đồng môn Lê Tịnh
Giác (bút hiệu Lưu Ngọc) định cư ở Virginia – USA).
.
CƯỚI
EM MÙA MƯA
.
PHƯỢNG HỒNG
.
Bây giờ mùa
mưa bắt đầu rồi đó em.
tiếng mưa rơi tiếng mưa rơi
âm vang nức nở kêu
thương
nước
mắt trời hay nước mắt loài người!
.
mưa sáng mưa
trưa mưa chiều mưa tối
mưa hôm qua mưa hôm nay mưa ngày mai
mưa tháng năm
dài.
.
Bây giờ mùa mưa bắt đầu rồi đó em.
em có nghe
tiếng nước
rơi từ tim anh
tiếng nức nở trong lòng
và tiếng khóc đâu đây
con chó buồn nằm bên
kẹt vách
ngoe nguẩy đuôi
mưa rơi! mưa rơi!
con gà ủ rủ nghe mưa
khóc than chi chít.
.
Bây giờ mùa
mưa bắt đầu rồi đó em
con đường qua nhà em lầy lội
đầy chông gai cạm bẫy
người ta dừng
bước ngại ngùng!
anh không sợ đó em
anh sẽ vượt qua – anh sẽ chiến thắng tình
địch
anh
sẽ mang về cho em trọn vẹn tình yêu.
.
Bây giờ là mùa mưa
sắp đến ngày cưới
rồi đó em
em sẽ khoác lên mình áo cưới đỏ
màu máu màu lửa
đó em
anh
sẽ cưới em
đám cưới khởi hành vào buổi tối
không có người xem
chỉ có người
bắn nhau giết nhau
tiếng súng tiếng bom là pháo
đàng gái khóc than vì mất em
máu – thây
– thịt – xương lăn lóc
anh đưa em đi xa
đi thật xa
từ Nam Quan đến Cà Mau
xây lâu đài hạnh
phúc
anh
– em – một – nhà.
.
(cơn mưa đầu mùa – hai sáu
sáu)
(Trích TSX số 1 – tr 29)
Ghi thêm: Tác giả tên thật Nguyễn Văn Xi, hiện nay là thương
phế binh VNCH, được biết anh đang sinh sống tại Long Khánh - Việt
Nam.
II
GIẤC
NGỦ MÙA XUÂN
.
LÊ TRÚC KHANH
.
Như tuổi thơ còn trên áo
em
Mùa
Xuân sương khói lạnh đường chim
Bình minh đáy mắt đầy
như biển
Anh bỗng nghe Cần Thơ nắng lên.
.
Xin ngủ ngoan hiền – loài cỏ dại
Ai làm chim biển
hót đầu cây?
Giấc miên du có về quê mẹ
Cho gửi hồn qua bến mộng
nầy.
.
Ngồi xuống đi em – ngồi bên anh
Dòng sông vương tiếng
thở trường canh
Nghe anh kể chuyện ngày xưa ấy:
Chuyện nước non mình không
chiến tranh.
.
Anh kể em nghe thời trẻ dại
(hôm nay và quá khứ lưu đày)
Tựa màu xanh
– đỏ: màu bông bóng
Bong bóng lên trời – bong bóng bay...
.
Chờ tết Ngoại
trồng bông vạn thọ
Cháu con về tảo mộ người thân
Đèn nhang ươm sáng
trời tinh tú
Thương nhớ nào rơi kín mộ phần?
.
Nêu mới vươn
trời ru gió bấc
Mười lăm tháng Chạp đã vào Xuân
Bỏ manh áo vá
từ năm ngoái
Khua guốc đường mơ pháo lại gần.
.
Rồi tháng năm
dài anh ngó theo
Nửa vùng ngây dại cũng buồn hiu
Mấy Xuân là mấy lần thêm
tuổi
Xa
lắm - nầy em - phố chợ nghèo.
.
Sao mắt em buồn hơn tháng Chạp?
Vòng tay thân
ái lạnh quê hương
Buồn em nào hoá thành cơm áo
Khi máu xương còn pha
máu xương??
.
những ngày áp tết
(Trích thi tuyển VỀ
NGUỒN số 5 chủ đề Xuân Quê Huơng)
Ghi thêm: Tác giả tên thật Lê Phước Nghiệp, sinh ngày
28-5-1950 tại Tân Thạch - Bến Tre, giữ chức vụ Thư Ký
văn phòng thường trực của Văn Đoàn Về Nguồn. Tốt nghiệp
Đại Học Cần Thơ, ra trường dạy Văn trường Phan Thanh Giản...
Cơ sở xb Văn Nghệ Về Nguồn đã in tập thơ QUÊ HƯƠNG
TÌNH YÊU VÀ NỖI NHỚ KHÔN CÙNG (năm 1974).
.
VỀ SÔNG ĂN CÁ
.
HUYỀN
VÂN THANH
.
* kính dâng BA MÁ
và quê hương
* để tặng LÊ TRÚC KHANH
*
trọn vẹn cho em KIỀU DIỄM PHƯỢNG
.
Dòng
nước theo về ngang xóm nội
Phù sa từng lớp ngập lòng
sông
Phần ba sản nghiệp: ghe đăng cá
Ngày tháng cùng
đi họp chợ đồng.
.
Ba đem hơi thở nuôi con
trẻ
Lặn ngụp bên dòng rạch nước sâu
Từng bát cơm
mua bằng khổ cực
Vì con – ba chất nặng ưu sầu.
.
Con nhớ những năm lo chạy giặc
Nhà nghèo –
ba má nhịn phần ăn
Củ co bông súng miền kinh ruộng
Thay gạo đồng
quê... sống nhục nhằn.
.
Từ đó nhà mình
xuôi chợ tỉnh
Trốn bom, tránh đạn chín mười năm
Chiến
tranh dày xéo quê hương cũ
Giờ nhớ thương thêm –
tiếc nuối thầm.
.
Ba già, không tiếp nghề
đăng cá
Làm thợ qua ngày đổi bát cơm
Vẫn hạt ngọc
bàng – cơm đất Việt
Nhưng hương vị ngọt chẳng
còn thơm!
.
Ngày xưa gạo giã xông
mùi cám
(Mộc mạc mà thương mến đậm đà...)
Ăn
với cá đồng ba kiếm được
Đơn sơ... vẫn
đẹp, phải không ba?
.
Tết nầy ba có về
quê cũ
Thăm mả mồ xưa, viếng xóm làng?
Hưu
chiến đôi ngày... ôi ngắn ngủi
Làm sao níu lại
được thời gian?
.
Ví dầu về rẫy
ăn còng sữa
Ăn cá về sông... thương tuổi thơ!
Ba
hỡi, điêu tàn vương xóm nội
Tìm đâu đường
nét đẹp bây giờ!?
.
10-12-1967
(Trích
thi tuyển VỀ NGUỒN số 5 - chủ đề Xuân Quê Hương)
Ghi
thêm: Tác giả trong Ban Thường Trực Văn
Đoàn VỀ NGUỒN, bị Tổng động viên, vào học trường
Thủ Đức khoá 5/68, ra trường phục vụ các đơn vị tác
chiến thuộc địa phận tỉnh Phong Dinh. Tháng 10/1971 biệt phái về
ngành NDTV tỉnh trực thuộc bộ Nội Vụ. Sau 30 tháng 4 năm 1975 đi
tù cải tạo tập trung 6 năm. Định cư tại Houston TX Hoa Kỳ từ
năm 1993 theo diện HO. Cơ sở xb Văn Nghệ Về Nguồn đã in tập
thơ VÙNG XANH KỶ NIỆM (chung với Kiều Diễm Phượng năm 1972).
.
EM MUỐN
VỀ THĂM
THÔN XÓM ANH
.
KIỀU DIỄM PHƯỢNG
.
* trọn
vẹn cho Anh
.
Em muốn về thăm thôn xóm anh
Nguyện cầu đất nước
chóng yên lành
Trường Long bom đạn không còn nữa
Chấm dứt hận thù –
lửa chiến tranh
.
Cho mắt anh thôi vướng nỗi buồn
Cho tình mình đẹp
tuổi yêu thương
Gần nhau hết kể hờn binh biến
Hạnh phúc ngời lên ánh
thái dương.
.
Nhưng biết bao giờ được hở anh!
Ước mơ em thấy quá
mong manh
Đêm
về giấc ngủ còn nghe súng
Đại bác liên thanh bắn giật mình.
.
Nửa sáng mơ
màng hôn tóc rối
Niềm đau sâu kín lịm quê hương
Người yêu chạy trốn
từng bom đạn
Giấc ngủ anh nằm lạnh dưới mương.
.
“Nhà cửa
bây giờ tan nát hết
Làm sao có thể dẫn em về
Bên kia hàng giậu
từng xiêu đổ
Ngõ hẹp vào thôn nhuộm tái tê!!”
.
Anh kể chuyện buồn –
rưng nước mắt
Em nghe mằn mặn vướng trên môi
Quê hương lửa loạn
– buồn hoang vắng
Tuổi trẻ hôm nay tắt nụ cười.
.
Em muốn về thăm
thôn xóm anh
Một ngày nào đó được yên lành
Trường Long tươi đẹp
thơm mùi lúa
Bát ngát tình quê vương tuổi xanh...
.
(Trích
thi tuyển VỀ NGUỒN số 2 - chủ đề Khuôn Mặt Quê Hương)
Ghi thêm: Tác giả trong Ban Thường
Trực, liên tục giữ vai trò THỦ QUỸ của Văn đoàn VỀ
NGUỒN từ khi thành lập đến năm 30-4-1975. Định cư tại Hoa Kỳ
với phu quân theo diện HO. Cơ sở xb Văn Nghệ Về Nguồn đã in
tập thơ VÙNG XANH KỶ NIỆM (chung với Huyền Vân Thanh năm 1971)
.
VỀ NGUỒN
.
LĂNG CẢNH
HUY
.
Về nghe đá thốt nên lời
Máu xương đỏ dựng một trời buồn
tênh
Phận
người ngày tháng chênh vênh
Giòng con nước lụt buồn thêm nỗi buồn
Thương người
đâu phải thương suông
Chán chê tim lạnh phố phường từ khi
Tàn thiu rồi giấc
xuân thì
Quê hương bom đạn mòn ghi từng giờ.
.
(Trích
thi tuyển VỀ NGỒN số 1 - chủ đề Tình Yêu Quê Hương)
Ghi thêm:
Tác giả trong Ban thường trực Văn đoàn VỀ NGUỒN, đi lính
bị thương phải cắt mất lá lách ở chiến trường Chương
Thiện. Đã từ trần ngày 20 tháng 2-2010 và an táng tại quê
nhà Phú Hữu (Mái Dầm) Cần Thơ.
.
THỰC
TẠI QUÊ HƯƠNG
.
ĐỖ THANH HOÀNG
.
Nửa đêm thức
giấc kinh hoàng
Tiếng bom đạn nổ reo vang trên đầu
Hoả châu bừng mắt đêm
sâu
Gió
thương đau lộng tung sầu giữa khuya.
.
Quê hương nước mắt đầm đìa
Tự tình sông
núi về khuya tỏ bày
Bao năm chinh chiến đắng cay
Tình yêu đất nước tháng
ngày cao thêm..
.
(Trích thi tuyển VỀ NGUỒN số 3 - chủ đề Nói
Với Quê Hương)
.
TIẾNG HÁT VÀO ĐỜI
.
NGUYỄN
HOÀI VỌNG
.
* viết theo một tâm sự
.
E ấp nghiêng nghiêng
vành nón lá
Tuổi học trò áo trắng đẹp trinh nguyên
Từng khép nép
nắng mai hồng lên má
Suối tóc mùa thu buông chảy dịu hiền.
.
Bên bè bạn
em vui cùng sách vở
Với cô thầy em gắng sức học ngoan
Em vẫn tưởng đời
êm đềm muôn thuở
Dưới mái trường yêu trải mộng huy hoàng.
.
Bàn chân nhỏ
dẫm bừa lên gai góc
Em vào đời ngơ ngác mắt nai tơ
Thời sách vở ôi thiên
đường tuổi ngọc
Nuối tiếc làm sao màu áo học trò.
.
Cô gái nhỏ
giờ ôm sầu kỷ niệm
Chớm ưu tư thương nhớ những bạn hiền
Phượng đã
tàn sân trường Đoàn Thị Điểm
Em cúi đầu nghe xao xuyến vô
biên.
.
(trong tập Hoa Nắng)
(Trích thi tuyển VỀ NGUỒN số 4 -
chủ đề Tình Thu Quê Hương)
Ghi thêm:
tác giả tên thật Nguyễn Ngọc Khôi. Cơ sở xb Văn Nghệ Về
Nguồn đã ấn hành cho anh tập thơ TRÔI DẤU BÈO SAO
.
CẢNH
HUỐNG SANG THU
.
VŨ THY LÃNG TƯỞNG
* mến tặng Tuyết
.
Khai thu súng nổ
trên đầu
Trăm hơi thở nặng đọng sau tiếng cười
Niềm đau hung hãn chưa
nguôi
Ta
từ phận nhớ buông xuôi về rừng
Trông ra rồi cũng dửng dưng
Mặc bom đạn vọng trên
lưng thật giòn
Bạn thân thiết mấy kẻ còn
Thằng say chiến tuyến thằng
yên mả mồ
Riêng tôi ôm nước mắt khô
Lạc trong giọng nói, ngoài khờ
bước chân.
.
(Trích thi tuyển VỀ NGUỒN số 4 - chủ đề
Tình Thu Quê Hương)
Ghi thêm: tác giả tên thật Võ Văn Thiệt,
sinh quán và lớn lên trên quê hương Sa Đéc.
.
XA LẠ
.
HÀ HUY
THANH
.
1.
Đến nhìn lại mặt mày
Vẫn đục ngầu lửa đỏ
Đến nhìn lại
tháng ngày
Vẫn một bè lũ nó.
.
2.
Mùa xuân
về bên đây
Mùa xuân về bên nầy
Tìm đâu nguồn hạnh
phúc
Tìm đâu vùng tương lai.
.
3.
Anh ôm hoài lửa máu
Ve vuốt hoài
nỗi buồn
Tuổi đời xưa ẩn náu
Cuộc chiến và quê hương.
.
4.
Trôi trên
dòng trí nhớ
Xác pháo nổ tan giòn
Đêm giao thừa bỡ ngỡ
Ôi mùa xuân
đâu còn.
.
5.
Tuổi nầy dành cho em
Tuổi kia dành cho mình
Lớn thêm mà
đau khổ
Nhận diện loài chiến tranh.
.
(Trích
thi tuyển VỀ NGUỒN số 5 - chủ đề Xuân Quê Hương)
Ghi
thêm: tác giả tên thật Lý Thành
Tuấn (Lý Văn Cạp), trong Ban Thường Trực Văn đoàn VỀ NGUỒN.
Đã từ trần tại Cái Tắc Cần Thơ năm 2002.
.
TỰ TÌNH
XUÂN
.
PHẠM
QUYÊN LINH
.
Ai có mua mùa hoa nở không ?
Về đây tôi bán rượu
xuân nồng
Bán đôi cánh én lưng trời mộng
Ai có mua mùa hoa nở không?
.
Tôi bán lời
ca, tiếng hát xuân
Bán trời hương sắc, bán linh hồn
Bán loài hoa dại mùa
xuân nở
Ai có mua mùa hoa nở không?
.
Tôi bán tiếng lòng khắp thế gian
Bằng thơ sầu
mộng dệt âm thầm
Lặng im nghe tiếng xuân mừng tuổi
Ai có mua mùa hoa nở không?
.
Tôi bán cho đời
đó, kiếp xuân
Còn ai bán lại máu tươi hồng
Để tôi nhỏ xuống
lòng quê mẹ
Cầu nguyện hoa đời trổ đất xuân.
.
Đã mấy năm
rồi non nước tôi
Nghiêng nghiêng lửa máu đổ bên trời
Tháng năm réo
gọi hồn bi sử
Với mảnh khăn tang mãi sụt sùi.
.
Và quê hương
đó vẫn thương đau
Vẫn đắm lòng xuân với nghẹn ngào
Hồn bi ca cũng sầu
luân điệu
Nên cả trời xuân lệ vẫn trào.
.
Hàng nắng lên
dựng trời suy tư
Mây xa lớp lớp chở hoang vu
Có ai mua hết mùa hoa nở
Và bán cho tôi chút
lệ sầu...
.
(Trích thi tuyển VỀ NGUỒN số 5 - chủ đề
Xuân Quê Hương)
Ghi thêm: tác
giả tên thật Phạm Thị Đào, còn có bút hiệu Trúc
Thanh Phương Thảo.
.
LẠC LẠC CUỒNG CA
LÊ HÀ UYÊN
.
* để
ru người yêu vào mùa-xuân-mai-xanh
* để tặng những ai chưa quên hồn
chim lạc
.
Tuổi bốn ngàn năm hề ta tỉnh ta say?
Cành Nam khô héo lạnh
đôi mày
Từ ta không trở về Dương Tử
Trời bỗng mang mang hề gió nổi
cát bay!
.
Đã mỏi mòn hề trời lưu lạc
Ta thoát hình – cánh
rũ gió Giao Châu
Ngàn năm Bắc thuộc ta không nhớ
Trưng – Triệu – Ngô
– Trần – bao nhiêu bể dâu!
.
Ta nhập hồn Trần Quốc Tuấn
Gối sóng Bạch Đằng
– giăng mây cao
Loài Mông-hôi-hám chồn chân ngựa
Xương máu tham tàn
hề chôn dòng sâu.
.
Rồi ta cúi mặt thở dài
Nhìn cha con Quý Ly về
phương Bắc
Hào khí Giao Châu vùi đất giặc
Mồ Yên Kinh – bao sách vở
tro bay.
.
Ta uất ức nhưng loài chim không nước mắt
Giận Thiêm Bình
– thương dân Việt đọa đày!
.
Màu trắng thân ta là
màu-tóc-Diên Hồng
Lời ta thành ước vọng toàn dân
“Bình Ngô”khúc
hát rền sông núi
Lê Lợi-mười-năm hề – hùng khí dậy Lam
Sơn...
.
Rồi sững sờ ta nhìn sông Gianh ô nhục
Giống Lạc Hồng hề bày
trò giết nhau!
Năm mươi năm đó hờn Nam Bắc
Trịnh – Nguyễn còn nghe tiếng
nghẹn ngào!
.
Và ta không thể làm ngơ được
Tung cánh ba nghìn dặm
hề trời Hồng nhoà mây
Ta vì dân Nam hề giúp Quang Trung
thành đại nghiệp
Tây Sơn áo vải dựng cơ đồ
Mãn Thanh – lũ
chuột trôi dòng Nhị
Năm mươi năm nhục nhằn hề giờ
lá xanh cành khô...
.
Ta muốn về Lưỡng Quảng
Tô lại bức dư đồ
Nhưng trời không
tựa lòng dân Việt
Anh hùng mệnh đoản hề – tan một giấc hồ!
.
Từ ta cao tiếng
hát
Đoạn
Trường Tân Thanh hề – Hồng Lam
nhập điệu
Xuân-ca-dao hề – Nguyễn Du đăng quang
Ta say nghiêng ngửa bên bầu
rượu
Gõ
nhịp ca hề – “Văn Hiến chi bang”.
.
Điệu hát ngân dài – trường ca Nam Tiến
Chiêm Quốc ngậm
hờn hề Chân Lạp ngẩn ngơ!
Cánh ta vẫy rộng trời Nam Bắc
Giấc mộng về
Nam máu dựng cờ.
.
Rồi loài bạch quỷ say cuồng mộng
Ta tám mươi
năm cũng ngậm ngùi
Đất Việt vang ca bài-ca-bất-khuất
Lớp lớp thây ngã hề
không lui.
.
Nguyễn Thái Học hề – mây tang mờ Yên
Bái
Lương
Ngọc Quyến hề – máu nhuộm cờ
Thái Nguyên
Sa Diện một tiếng bom hề – Hoàng Hoa Cương sử
Nguyễn
Trung Trực hề – kiếm bạc
khấp Kiên Giang.
.
Thực dân mộng
vỡ hề – loài sài lang rước nhục!
Giọng hát xưa hề ta cũng
vùi đại dương!
Ta say – say đến bao giờ nữa
Cho quên hờn Bến Hải –
Hiền Lương?
.
Ta thương dân Nam hề trọn kiếp lầm than
Ta thương Cà
Mau – ta thương Nam Quan!
“Bạng duật tương trì hề ngư ông đắc
lợi”
Ta
giận ta hề – nghiệp dĩ mang mang!
.
Ta làm sao được – người không thương
nhau!
Ta làm
sao được – xương máu dâng sầu!
Cành Nam rồi cũng đành
lưu lạc
Thất thểu đêm gào – mà trời cao – trời cao!
.
Ta buồn không nhớ
say hay tỉnh
Từ những mùa-xuân-không-ca-dao.
.
(Trích thi tuyển
VỀ NGUỒN số 5 - chủ đề Xuân Quê Hương)
Ghi thêm: Tác giả là GS Lê Văn Quới, dạy Quốc Văn - Giám
học trường Phan Thanh Giản, gợi ý về đề nghị nhóm lấy
tên VỀ NGUỒN và nhận làm cố vấn cho Văn đoàn Về Nguồn
từ khi thành lập. Nay đã nghỉ hưu.
.
Trong thi tuyển VỀ NGUỒN số 5 dầy 20 trang có giới thiệu nơi
trang 16 tập thơ với những dòng chữ như sau:
.
Đón đọc DI CHÚC
Tập thơ cho những người còn ở lại
những dòng chân thành vắt từ óc, từ
tim, từ nước mắt
– của một người cha nói với những đứa con trong hoài bão
– của một người thầy
nói với đám học sinh thân yêu
–
của một người yêu nói với người
yêu
– của một người
anh nói với các em
– và của một người thơ nói với những người thơ.
Một ngày quê hương còn lửa khói
- một ngày không thể không đọc tập DI CHÚC của
LÊ HÀ UYÊN và
THÔNG
XANH –
tập thơ nói lên những niềm đau
không
nói hết của quê hương.
do
Thi Văn Đoàn VỀ NGUỒN ấn hành.
.
Nhưng tiếng súng tấn công Tết Mậu Thân 1968 vào khắp
các tỉnh thành VNCH của CS đã phần nào ảnh hưởng đến
sinh hoạt của nhóm Về Nguồn. Vì sau Tết Mậu Thân, đồng
loạt lệnh gọi Tổng động viên đã có nhiều thành viên
của nhóm phải khăn gói lên đường để vào quân
đội bảo vệ tổ quốc, số còn lại tiếp tục học và
sau đó vào các ngành nghề để sinh sống. In thi tập cho các
tác giả tạm ngưng, nên DI CHÚC cùng chung số phận. Hoạt động
văn nghệ của Văn đoàn Về Nguồn chuyển sang phát Tiếng Thơ
VỀ NGUỒN trên đài phát thanh Cần Thơ mãi cho đến năm
30 tháng 4-1975 mới ngưng tiếng nói. Trực tiếp chăm lo chương trình
tiếng thơ là nhà thơ – nhà giáo LÊ TRÚC KHANH, Thư ký
thường trực của thi văn đoàn, với sự tiếp sức của tất
cả anh chị em trong nhóm dù tản mác khắp bốn phương trời.
.
Qua
gợi ý của bạn Lý Tòng Tôn, tôi xin sưu tầm và ghi lại
một chặng đường thơ của các bạn, trong Nguyệt san TRIỂU SỐNG
XANH (chỉ còn được số 1, còn hai số 2 và 3 không còn lưu
giữ); các bạn trong nhóm văn nghệ VÊ NGUỒN mà tuyệt đại
đa số là học sinh Phan Thanh Giản & Đoàn Thị Điểm, còn
có nhà sưu khảo văn học tên tuổi Nguyễn Bá Thế và
hai vị Giáo sư làm cố vấn nên hướng đi của nhóm khá
rõ nét qua các thi tuyển đã ấn hành (từ số 1 đến
số 5). Riêng số đặc biệt tăng thêm độ dầy (6 và 7 in
chung) dự trù phát hành hạ tuần tháng 2/1968 “mang chủ đề
độc đáo để bắt đầu cho loạt thi tuyển năm thứ hai
của thi văn đoàn” thì phải bỏ dở dang. Đó là
điều đáng tiếc cho nhóm VỀ NGUỒN bởi cuộc chiến tàn
khốc gây nên trên quê hương đất nước. Bây giờ nhớ
lại chỉ còn như chút THƠ VĂN TRƯỜNG CŨ NĂM XƯA mà
thôi.
Bài viết nầy
theo gợi như kể trên để đăng trong đặc san PTG & ĐTĐ
Cần Thơ số 14 (nhân Đại Hội lần thứ XIII-2009), nhưng sau cùng
BBT không sử dụng, nay xin chuyển đến trang nhà ptgdtdusa.com và ptgdtdcanada.com
để mời quý Thầy Cô, quý đồng môn cùng bạn đọc
cùng cảm thông và chia sẻ cùng các tác giả có một
thời sống dưới mái trường PTG & ĐTĐ tham gia sinh hoạt văn
học nghệ thuật bằng cả tấm lòng.
.
NGƯỜI ĐỒNG BẰNG
sưu tầm và giới thiệu
