Sổ tay .
Trần Bang Thạch
_____________________________
MÁI ẤM TÌNH THƯƠNG
Hai tháng trước, một nhóm người từ hải ngoại
và trong nước đã góp công, góp của cất 1 căn nhà
cho mấy đứa con mồ côi cha lẫn mẹ tại một làng nhỏ ở
Cần Thơ. Căn nhà đã hoàn thành trong niềm vui của mọi người.
Có thể nói căn nhà tình thương
đã hoàn thành cũng được mà chưa cũng được.
Bốn bên tường gạch đã tráng vôi và sơn mới. Mái
tôn đã lợp. Nền gạch đã lót. Cửa trước, cửa
sau, phòng ngủ, phòng khách, nhà tiêu nhà
tắm đã tươm tất. Kể cả mái che thêm phía vách sau
đã xong để làm nhà bếp. Chỉ còn vài chi tiết nhỏ
như các lằn chỉ trên tường hay mấy đường xi măng đi
ra phía sau nhà là còn dang dở. Một ít cây lá của căn
nhà cũ chưa kịp dọn đi. Tả như vậy thì coi như căn nhà
mới đã xong. Mọi người đã làm vịt ăn mừng từ
đôi ba ngày trước.
Vậy thì cái chưa xong là gì ? Có lẽ đó
là tình thương. Căn nhà đã xong, nhưng mái ấm tình
thương thì còn hoài. Tình thương sẽ còn hoài trong căn
nhà chưa đầy 50 thước vuông đó. Tình thương sẽ
không hết trong lòng những người đã góp tay làm nên mái
ấm ấy. Sợi chỉ hồng nối từ bờ đông bờ tây, nối
từ một làng nhỏ tên gọi là Phong Điền tới những địa
danh xa lạ ở Mỹ, ở Canada. Anh Út Gạch, anh Trưởng hay cháu Ngọc
Huyền chắc không hề nghe tới địa danh Phoenix nhưng biết ở đó
có Thầy Đàm, Cô Hồng, anh Hai, chị Muội, anh An, chị Chín...Cả
cháu Khiêm chắc chưa lần gặp bác Hạnh, chú Tôn, chú Phép
dù trên mạng hay trên báo chí. Nhưng có một điều chắc
chắn ai cũng biết : đó là những người trong hàng chục
những người khác đã góp tay dệt nên sợi chỉ hồng
tình thương ấy. Tất cả, từ trong nước ra ngoài nước,
đã làm nên niềm vui hôm nay. Và ai cũng biết niềm vui không
ở đâu xa, không khó tìm khi trái tim và đôi tay mở rộng.
Còn nhớ hơn 2 tháng trước,
từ quê nhà Cái Răng, anh T. đã đưa ra một đề nghị
hết sức qui mô. Có người còn cho là táo bạo. Nói là
qui mô vì dự án có chi phí dự trù khá lớn dành cho
một cá nhân. Trên 5000 đô la để cất một cái nhà cho
con cái một đồng môn mất cả cha lẫn mẹ. Nghe qua thì chuyện
rất nên làm. Tình người mà. Nhưng nhìn trước ngó
sau thấy có điều khó. Trong tập thể những người có liên
quan tới trường nhà thì từ trước tới nay chưa hề có
một dự án tương tự như vậy. Vài trăm gởi về giúp
đỡ thuốc men cho một cá nhân gặp khốn khó hay bịnh hoạn
thì đã thường có. Mua cái xe đạp, hay cái xe Honda để
một đồng môn làm kế sinh nhai thì đã được thực
hiện vài tháng trước. Giúp học bỗng cho con đồng môn ăn
học thành tài thì đã từng xảy ra rồi. Chung góp đôi
ba chục ngàn cho gần 50 nạn nhân vụ sập cầu Cần Thơ vừa
qua thì đã hoàn thành mỹ mãn. Nhưng chuyện cất nhà nầy
thì xem ra hơi khó.
Tưởng khó mà làm được ! Vạn sự khởi đầu
nan.
Từ Nam California, chị
MH phát pháo. Một người suy nghĩ. Rồi nhiều người suy nghĩ.
Một người cha góa vợ vừa mới ra đi sau thời gian dài bịnh
nặng để lại các con có đứa chưa xong đại học, có
đứa chưa hết lớp 10. Căn nhà thì chắc không chịu nỗi
mùa mưa sắp tới trong vòng hai ba tháng nữa. Trong hoàn cảnh nghèo
túng, thiếu mẹ mất cha, các người con thật khó mà tiếp
tục việc học. Rồi cái ở, cái ăn, cái mặc? Giả sử
không có sự tiếp tay nào thì mọi sự chắc cũng trôi qua,
các cháu chắc cũng tự lo liệu được. Trời sanh voi sanh cỏ
mà. Đại đa số dân mình trong nước bây giờ là như
vậy, đã biết tự bươi quào mà sống. Biết bao nhiêu
trẻ con côi cút khác cũng có hoàn cảnh như Khiêm, như Vĩnh
Thụy. Không có nhà thì có đường phố. Suy nghĩ nầy
dẫn tới suy nghĩ kia. Biết là vậy nhưng tình nghĩa đồng môn
sẵn có của mình chắc phải có mặt trong việc nầy. Người
bạn mình vừa mới mất chắc linh hồn chưa yên khi nhìn con cái
gặp khó khăn trong những ngày tháng sắp tới. Dạ mình chắc
cũng không yên khi nghĩ tới tình cảnh nầy.
Thương người như thể thương thân.
Câu cách ngôn đó đã hiện ra. Và hiện ra những tấm
lòng vàng, những bàn tay tình nghĩa. Sợi chỉ hồng tình nghĩa
bắt đầu. Mỗi người một chút. Trong vòng 13 ngày, hơn 4 ngàn
đô la đã về tới Cái Răng. Dự án thật sự bắt
đầu, chạy nước rút để tranh với mùa mưa sắp tới.
Gần như mỗi ngày anh T. thường phải đóng cửa phòng khám
bịnh để vào Phong Điền thăm lom việc xây cất. Ròng rã
gần 2 tháng trời đi đi về về khoảng đường làng hơn
20 cây số. Ở tuổi bảy mươi, anh T. đúng là con ngựa già
không nản chân bon trên đường thiên lý. Anh đi trên nhiều
đoạn đường đất đá từ khi căn nhà còn trên
bản vẽ cho đến ngày anh đứng vái thổ địa trước
cửa nhà xin phép vào nhà mới.
Rồi thêm những vòng tay mở rộng: Tổng
cộng hơn 64 triệu rưỡi đồng được đổi ra từ tiền
chung góp hải ngoại gởi về để hoàn thành dự án. Cần
Thơ gần đây có những cơn mưa lớn, dai dẵng, thợ thầy
phải nhiều lần ngưng việc. Vậy mà Dự Án Mái Ấm Tình
Thương đã hoàn thành vài ngày trước 2 tháng theo dự
định!
Từ xa ngàn dặm,
tôi nghĩ nhiều tới căn nhà tình nghĩa nầy. Chắc sẽ có
nhiều chuyện xảy ra chung quanh căn nhà ấy. Đầu tiên là người
dân làng Phong Điền hiền hòa bỗng nhiên chưng hững khi thấy
một hiện tượng lạ: Những người từ xa đâu đâu vói
những cánh tay thật dài cất nên căn nhà tình nghĩa. Căn
nhà không lạ, nhưng các cánh tay quá dài thì quả thiệt
là điều lạ quá đỗi, như một phép mầu. Các ông
già bà cả Phong Điền đã quen với chuyện Thạch Sanh xuống
hang sâu giết chằn tinh cứu công chúa, nhưng đâu có bao giờ
thấy những cánh tay dài từ bên kia biển Thái nâng dậy mấy
em bé mồ côi. Rồi một nhà cầm quyền địa phương, một
anh cán cuốc cán dao nào đó, hay một bác nhà nông, một
chị hàng rong nào đó bỗng nghiệm ra một điều có thật
rành rành trước mắt: À thì ra đời nầy vẫn còn cái
tình cái nghĩa đồng bào và những ai đó vẫn còn
trân quí tình nghĩa đồng môn… tuy họ đã rời xa đất
nước từ lâu. Ngôi trường ấy đã có những môn sinh
rời trường nhiều mươi năm trước vẫn thuộc làu làu
câu bầu ơi thương lấy bí cùng. Bầu dù có đi đâu
xa vẫn không quên bí.
Rồi tôi nghĩ tới cái ngày “Open House” có vài
vị thầy cô tại Cần Thơ hay tình cờ về từ nước ngoài,
cùng với những học trò cũ da mồi tóc bạc ngồi đàm
đạo bên xị rượu đế trước bàn thờ với di ảnh
của hai người quá cố. Có thể hai vợ chồng lúc sinh thời
có nét mặt nghiêm nghị lúc chụp ảnh, nhưng đột nhiên
các ảnh, sau làn khói tỏa vòng tròn trên bàn thờ, đều
nở nụ cười thật tươi, thật đẹp. Có khi người đàn
ông trong ảnh còn phụ họa “Dô! Dô! Chăm phần chăm!”
với bạn bè, bà con chòm xóm trên bàn rượu... . Cháu
Vĩnh Thụy chắc là lần đầu tiên cảm nhận được thế
nào là tình nghĩa đồng môn mà trong hơn 15 năm làm người
cháu chưa hề biết tên, biết mặt. Một bài học luân lý
giáo khoa thư mới tinh khôi quí trọng hơn cả ngàn bài học
nhan nhản trong sách giáo khoa bây giờ. Biết đâu bài học thương
yêu đó còn sống mãi với căn nhà. Và biết đâu
câu chuyện căn nhà cũng là chuyện kể của người mẹ Vĩnh
Thụy, rồi của người bà Vĩnh Thụy vừa bõm bẽm nhai trầu
vừa kể cho mấy đứa con rồi mấy đứa cháu, mấy đứa
chắt của mình nghe. “Ngày xưa…không xưa lắm…có
một sợi chỉ hồng…”
Tôi còn hình dung cái cảnh nầy: Ai nấy đều vui trong
bầu không khí ấm áp tình người lan tỏa khắp căn nhà
còn mùi sơn mới. Người ta mừng cho một thành tựu. Thành
hình ngôi nhà và thành tựu một tình nghĩa. Chị Năm vừa
chụm lửa nồi cháo vịt, vừa nghĩ hoài tới nhóm người
nào đó ở hải ngoại: Họ là ai mà đã đem niềm
vui về đây? Phải, mọi người đang vui. Duy chỉ một người
dong dõng cao đứng ngoài hành lang bên hông nhà, một tay run run
tháo đôi mục kính, một tay cầm khăn tay chậm đôi mắt
ướt. Nơi đó không ai thấy anh khóc, nhưng từ xa xôi tôi
thấy. Tôi cũng muốn khóc để cùng chia xẻ niềm vui với mọi
người, nhứt là với anh, người bạn vong niên tên T. của tôi.
Tôi còn thấy dáng anh bỗng nhiên cao lớn lạ lùng. Đôi
vai anh tuy hơi run nhưng đôi chân thật cứng, đứng vững vàng
trên nền nhà còn hơi ẩm. Cái áo chemise trắng như quá
chật với cái lồng ngực vốn kẹp lép bỗng thành quá lớn
với trái tim quá khổ của anh. Mong là niềm vui không làm anh nổ
tung để tôi còn có dịp đãi anh một chầu cà phê dưới
bóng mát cây bã đậu nơi bến đò nhà máy xây
lúa Lâm Chi Phát, Cái Răng.
Trần Bang Thạch
