QUẢ BANH VÀ CẦU THỦ
Quả banh trên sân cỏ
Như là một người tình
90 phút trận đấu
Anh vẫn luôn kiếm tìm.
Giữ được em trong chân
Phút nào vui phút đó
Em ơi đừng làm khó
Ở lại với anh lâu.
Có khi em dịu dàng
Theo anh dù gian nan
Cám ơn người tình bé
Anh đá vào lưới ngoan
Có khi em hờn giận
Khi nhịp chân anh sai
Em người tình bội bạc
Quả banh vào chân ai.
Bao nhiêu người theo dõi
Bước anh và bóng em
Diệu kỳ khoảng không gian
Tình yêu trên sân cỏ.
Thế rồi tàn trận đấu
Dù kẻ thắng người thua
Tình yêu đã sang mùa
Chúng mình chia tay nhé.
Không còn những khán giả
Sân vận động trống không
Quả banh và cầu thủ
Mai này vào lãng quên.
Nguyễn Thị Thanh Dương
( June 10, 2026)
XEM WORLD CUP TẠI
DALLAS STADIUM..
Thứ năm June 25- 2026 từ 4 giờ chiều vợ chồng tôi cùng gia đình con trai từ Utah đến đã “lên đường” đến sân vận động tại thành phố Arlington tiểu bang Texas xem trận đá banh giữa hai đội Japan và Sweden, dù 6 giờ mới đá, dù sân vận động chỉ cách nhà 10 phút lái xe.
Chiều nay mùa hè Texas đẹp hơn bao giờ, trời trong xanh gió mát. Đậu xe từ xa chúng tôi theo dòng người lũ lượt đi bộ trên con đường Cowboy Way để đến sân AT&T Stadium tức Dallas Stadium của mùa World Cup . Tôi thấy những fan mặc màu vàng Sweden, màu trắng chấm đỏ Japan và thậm chí fan khoác áo Argentina cũng đi ủng hộ đội khác, tinh thần thể thao bao la, ai cũng vui tươi hớn hở vì World Cup. Dọc bên lối đi có mấy người đứng bán nươc trong thùng lạnh phục vụ ai mỏi chân ai khát nước thì mua.
Đến trước cổng vào chúng tôi qua kiểm tra vé lần một vào bên trong, rồi kiểm tra vé lần 2 vào hẳn trong khuôn viên của sân vận động, tiếng nói cười, tiếng trống nhạc sôi nổi khắp mọi nơi. Tôi thấy ở một góc sân các fan của đội Sweden rực rỡ màu áo vàng đang ca hát nhạc của họ, tôi đứng nơi bậc thềm gần đó chung niềm vui và chụp vài tấm hình.
Khi vào hẳn bên trong lại thêm 1 lần kiểm tra vé. Tổng cộng là 3 lần, mới thấy “ông FIFA” kiểm soát vé thật chặt chẽ, không cá nhân nào có thể gian lận vào xem show đá banh được dù có “tay trong” là nhân viên làm việc trong sân vận động..
Xưa nay tôi chỉ nhìn sân vận động này bên ngoài không thể hình dung bên trong nó rộng lớn và tiện nghi thế nào. Chúng tôi đi giữa biển người để tìm đường lên khán đài và tìm được tầng thứ hai, số ghế mình ngồi mới yên chí là mình không đi lạc, thì chỉ còn 20 phút nữa trận đá banh sẽ bắt đầu. Trên màn hình lớn trước mặt những hình ảnh nhảy múa ca hát, những âm thanh rộn rã tiếng nói của ông “MC” nào đó vang lên làm khuấy động cả không gian và cả lòng người. Trên sân cỏ những vòi nước tự động đang tưới cỏ, đây là cỏ thật theo yêu cầu của FIFA trồng trong sân vận động có mái che kín, được thiết kế nhiệt độ ánh sáng và tưới nước cho cỏ tươi tốt như cỏ mọc ngoài thiên nhiên. Người ta đã trân trọng và tốn kém bao nhiêu vì World Cup.
Suốt vòng bảng World Cup tôi đã “ăn buffet” mỗi ngày 3-4 trận đá từ đài Fox tới đài “Mễ”, tôi đã khóc cười theo những cầu thủ và quả banh, khi họ túm áo nhau như túm được …con nợ, khiến hai cầu thủ ( ở hai trận khác nhau) bị rách áo tơi tả phải thay áo khác, có hai anh phải cột lại giây giày vì đá quá hăng suýt bung cả giày, có những cầu thủ cùng nhảy lên đội đầu quả banh khiến “ta” và “địch” đụng đầu nhau cùng đau cùng ngã bên nhau..
Tôi hồi hộp theo dõi những đội banh “lớn” đấu với đội “tép riu” nhờ luật mới của FIFA tăng lên 48 đội họ mới có cơ hội tham gia World Cup, đội banh “lớn” tâm lý căng thẳng nếu thua đội vô danh sẽ mất uy, còn đội “vô danh” thì thoải mái hơn, được “vuốt râu hùm” được nhiều khán giả biết đến nhờ đứng cạnh đội đàn anh..
Tôi vui mừng khi gặp lại những “cố nhân” từ cầu thủ đến huấn luyện viên nổi tiếng quen tên quen mặt. Ông huấn luyện viên Pháp vóc dáng vẫn lịch sự như xưa, nhưng ông bỗng…kém lịch sự, nổi giận ném mạnh chai nước đang cầm trên tay xuống đất khi đội kia gỡ lại 1 bàn thắng, và sau đó đội Pháp lại ghi bàn không biết ông có vui mừng cúi xuống nhặt chai nước vô tội lên không ?. Ông huấn luyện viện đội Croatia vẫn trầm tĩnh theo dõi đội nhà thi đấu như mùa World Cup trước…..
Bận rộn vì World Cup thế nên tôi đã phải gọi phôn cancel ngày thử máu đình kỳ June 12 đến ngày July 20. Cô nhân viên văn phòng bác sĩ gia đình của tôi ngạc nhiên:
- Bác bận tới cả tháng hả bác?.
Cô nhân viên đành chịu thua tôi, chắc cô bé không biết gì về World Cup nên không thể đoán ra đó là 1 ngày sau khi World Cup kết thúc July 19, 2026.
Có những việc cần thiết phải đi ra ngoài thì tôi đành “hi sinh” chọn bỏ những trận của đội…dở nhất và đi “ba chân bốn cẳng” để kịp trở về nhà trước khi trận đá kết thúc, xem được tí nào hay tí ấy. Và có những việc có thể “sai” chồng thì người “hi sinh” phải là chồng, tôi nhờ chồng ra Costco mua vài món đồ. Thấy chồng về sớm tôi hỏi:
- Người ta bận xem World Cup, chợ Costco hôm nay chắc vắng tanh như chùa Bà Đanh nên anh về sớm nhỉ?
- Này bà, chợ Costco vẫn đông, parking chật kín xe. Bà làm như cả thế gian ai cũng mê xem World Cup như bà, bỏ bê chợ búa. Tôi bắt chước bà “ba chân bốn cẳng” nên về sớm đấy..
Tôi lâng lâng nghĩ đủ thứ chuyện liên quan đến World Cup nhưng vẫn để mắt trên sân cho đến khi hai đội Japan và Sweden ra sân chào cờ . Tôi cùng mọi người trên khán đài háo hức reo hò countdown theo trên màn hình từ 10, 9, 8…cho đến số 1 rồi …kick off, quả banh bắt đầu lăn trên sân cỏ.
Bao nhiêu năm nay tôi xem World Cup trên màn hình ti vi hôm nay tôi được theo dõi trực tiếp trên sân cỏ, thực tế sân cỏ không dài rộng “mênh mông” như trên màn hình ti vi dù kích thước tiêu chuẩn sân banh vẫn thế. Đá trong sân có mái che, có ánh đèn nên hình ảnh cầu thủ và quả banh rất rõ ràng, sân cỏ đẹp như mơ, thỉnh thoảng tôi mới nhìn lên màn hình ở những pha gây cấn. Khán đài luôn có tiếng hú, tiếng reo hò theo từng bước chân cầu thủ, theo từng lúc quả banh được đá đi làm tôi quên hết cả thế giới ngoài kia.
Trong không khí điều hòa mát lạnh của sân vận động có mái che, trong ánh đèn sáng chan hòa ấm cúng, tôi bỗng chạnh nhớ đến trận Pháp và Iraq tại sân vận động ngoài trời ở Philadelphia hôm June 22, trời đổ mưa to sấm sét, trận đấu phải dừng lại 2 giờ, cả khán giả và cầu thủ đều phải di tản trú mưa mà thương, mà thêm hãnh diện với sân vận động nổi tiếng thành phố Arlington…..của tôi.
Mỗi khi cầu thủ được nghỉ giải khát 3 phút trên màn hình lại diễn ra những màn ca hát, đàn trống và nhảy múa thật sôi động cho khán giả vui từng phút từng giây không ngừng nghỉ. Trong sân vận động hôm nay đang có 70, 137 người tham dự trận Japan và Sweden, chỉ một trận đá vòng bảng ngoài của hai đội chưa phải là tiếng tăm nhiều mà khán giả cũng đông vui thế.
Tôi nghe kể giá vé xem đá banh càng những ngày cuối càng hiếm và đắt, người ta sẵn sàng mua lại “giá chợ đen” gấp 3-4 lần so với giá chính thức của FIFA. Lúc nãy trước khi bước vào sân vận động tôi thấy một anh chàng cầm tấm bảng bằng carton ghi hàng chữ “Muốn mua vé xem trận đá Japan- Sweden, ai có vé bán cho tôi ”. Tội nghiệp anh chàng mê đá banh mà không hiểu vì lý do gì anh không mua vé sớm để đến phút cuối phải cầu cạnh sẵn sàng mua đắt như thế chứ. Thôi thì lát nữa anh cứ đứng ngoài sân xem trên màn hình to rộng giữa trời với đám đông người mê đá banh khác không có vé nhưng đến đây hưởng chung không khí tưng bừng náo nhiệt của World Cup, người ngồi trong sân vận động thì ta đứng ngoài cùng xem trận đấu như nhau.
Japan ghi bàn thắng trước sau đó Sweden gỡ 1-1 đều. Trận đấu kết thúc trong hòa bình thân ái, tôi đỡ phải phân vân vui mừng cho kẻ thắng và ….mủi lòng thương hại kẻ thua. Nay mai tới round của 32 đội trở đi, knockout một còn một mất, tôi biết mình sẽ thương nhiều, khóc nhiều !
Cầu thủ hai đội đi vòng sân chào khán giả , chúng tôi ngồi lại cho tới khi các cầu thủ rời khỏi sân, sân cỏ trở lại bình yên sau 90 phút thi đấu sôi nổi.
Cuộc vui nào cũng tàn, thế mà người ta phải tốn thời gian, tốn tiền mua vé máy bay, thuê khách sạn, mua vé FIFA chỉ để vui trong 2 giờ “phù du” ấy.
Từ những dãy ghế trống, vài cổ động viên người Nhật ngồi gần khu vực tôi, họ cầm túi đi lượm rác, là những chai nước không, những túi giấy, những hộp giấy không v..v... dù rằng công việc này sẽ nhanh chóng được dọn dẹp bởi những nhân viên của sân vận động .
Lúc vào lũ lượt đông vui sao thì lúc tan ra cũng vậy, tôi hoa mắt không định hướng được lối nào để ra ngoài. Lúc nãy bước vào khuôn viên sân vận động người ta đã chụp hình nay rời sân người ta cũng đua nhau chụp hình, chắc lưu luyến muốn giữ thêm chút kỷ niệm vui, trong số đó …có tôi y chang, cũng “bon chen” chụp thêm một số hình.
Ra khỏi khuôn viên sân vận động tôi thấy đám đông coi đá banh “miễn phí” ngoài trời trên màn hình rộng, họ vẫn đang ăn uống và cười nói thoải mái chưa chịu khép lại cuộc vui dù trận đấu đã hết, chắc anh chàng ghiền đá banh “thất thểu” cầm tấm bảng hỏi mua lại vé lúc nãy cũng có mặt trong đám đông này. Chúc vui bạn và mọi người, chúng ta đều mê xem đá banh, là bạn nhau nhé phút giây này, không phân biệt chúng ta là ai.
Gia đình chúng tôi đã xem một trận banh trên sân Dallas Stadium, cả một trời vui với bao nhiêu hình ảnh âm thanh rộn rã sẽ ở lại mãi trong ký ức tôi.
Tôi tin rằng mùa World Cup 2026 có 104 trận banh diễn ra ở nhiều nơi trên 3 quốc gia Canada, Mexico và Mỹ là có 104 lần vui như hôm nay, không chỉ những khán giả trong sân vận động mà ở khắp nơi trên thế giới.
Cám ơn World Cup đã cho thế giới gần nhau hơn. Cám ơn tất cả những cầu thủ của 48 đội, dù các bạn thắng hay thua cũng đã cống hiến bao công sức, tài hoa và khát vọng của các bạn cho hàng tỉ người yêu thích đá banh những cuộc tranh tài đầy thú vị.
Nguyễn Thị Thanh Dương
( June 30- 2026)
CÁM ƠN MẸ
Mẹ tuổi gìa sức yếu,
Mỗi lần đứng lên ngồi xuống thật khó khăn,
Mẹ chống gậy còn run rẩy hai chân,
Như đứa trẻ mới tập đi sợ ngã,
Nhưng mẹ ơi…
Con biết đôi chân mẹ,
Chợ sớm chợ trưa,
Đã một thời tất tả đường xa.
Đôi chân từng đứng vững với nắng mưa.
Hai bàn tay mẹ vụng về ngu ngơ,
Mẹ làm việc gì cũng đổ rơi, vương vãi,
Nhưng con biết đôi tay ấy,
Đã một thời tháo vát việc nhà,
Mẹ tuyệt vời như cô Tấm trong qủa thị bước ra,
Nấu bữa cơm ngon,
Vỗ về cho con tròn giấc ngủ,
Tấm áo con mặc mẹ vá khâu, giặt giũ,
Biết bao việc đời thường,
Con được hưởng từ hai bàn tay mẹ .
Đôi vai gìa lom khom nhỏ bé
Khóac khăn quàng, áo len,
Mẹ vẫn co ro sợ lạnh dù chỉ là chút gió bên thềm,
Nhưng con biết đôi vai này đã đi cùng tháng năm,
Che chở con,
Những khi ấm lạnh,
Đôi bờ vai dịu dàng mà vững mạnh,
Cho con nương tựa tuổi ấu thơ,
Con ngủ bên vai mẹ,
Con khóc dỗi hờn bên vai mẹ,
Con ngửi mùi mẹ thân quen tự bao giờ.
Đôi mắt mẹ nhăn nheo đục mờ,
Khó nhìn gần, nhìn xa,
Nhưng mẹ vẫn nhận ra con chiếc áo đứt khuy,
Hay chiếc gấu quần sứt chỉ,
Đôi mắt mẹ vẫn thế,
Chỉ thoáng qua mẹ cũng biết con vui hay buồn,
Đôi mắt mẹ cả đời hướng về con.
Mẹ tuổi gìa héo hon,
Mỗi ngày mỗi sức tàn lực cạn,
Nhưng tình mẹ không bao giờ vơi cạn,
Cám ơn mẹ….
Con muốn nói cả triệu lời,
Vì mẹ là món qùa vô gía con được nhận trong đời.
Nguyễn Thị Thanh Dương.
MẸ CHỒNG…. HẮC ÁM
Hôm nay đi chùa Liên sẽ về sớm hơn mọi ngày, nàng nói với tôi:
- Chiều nay vợ chồng em cần đi xem vài địa điểm apartment nữa để chọn chỗ thuê mướn cho vừa ý vừa túi tiền chị ạ. Chúng em đã hỏi vài chỗ, thuê căn hai phòng cũng hơn một ngàn một tháng qúa đắt với chúng em.
Nhìn vẻ mặt Liên lo buồn tôi thương cảm và tức sôi máu lên giùm Liên:
- Chúc em chọn được căn vừa ý nhé. Thôi thì tuy tốn tiền mà ở riêng tinh thần thoải mái hơn ở với bà mẹ chồng….cà chớn đó.
Nói xong tôi…giật mình, đã đến chùa mà còn ăn nói ác khẩu, xía vào chuyện nhà người ta.
Liên là bạn vai em, chúng tôi gặp nhau và quen biết nhau ở chùa. Mỗi thứ bảy cuối tuần tôi thường đi lễ chùa và Liên cũng thế. Thỉnh thoảng nàng hay than thở về bà mẹ chồng khó tính khó ưa.
Liên mới sang Mỹ được chừng 5 năm, có hai đứa con, nàng làm nail, chồng tên Hải làm thợ hàn trong hãng xưởng. Vợ chồng con cái đang ở chung với cha mẹ chồng thì đùng một cái bà mẹ chồng tuyên bố “đuổi” gia đình Hải ra ở nơi khác.
Liên đã vừa khóc vừa kể:
- Mẹ chồng em hắc ám lắm chị ơi, hồi đó bà phản đối không cho anh Hải về Việt Nam cưới em. Bởi vậy bà ghét em, chê em con nhà nghèo, bà nghi ngờ em đi làm dấm dúi gởi tiền về Việt Nam cho cha mẹ anh em.
- Em ở chung nhà mẹ chồng 5 năm trời là giỏi đấy.
- Vợ chồng mới cưới tiền đâu mà ở riêng? Rồi em liên tiếp sinh hai con nên phải nương tựa nhà chồng. Ôi, ở chung cực khổ trăm bề, muốn ăn muốn ở gì theo ý mình đâu có được, bà kiểm soát, chỉ huy em đủ thứ nghe mà bắt mệt. Tụi em chưa sẵn sàng tiền bạc để ra ở riêng thế mới khổ chứ.
Tâm hồn tôi cũng bị ngả nghiêng theo chiều gió, tôi lẩm bẩm trách bà mẹ chồng của Liên:
- Làm cha mẹ phải đỡ đần cho con cháu, giận gì thì giận nỡ lòng nào đuổi con cháu ra khỏi nhà cái rụp vậy. Bà mẹ chồng của em đúng là …hắc ám.
Liên bùi ngùi:
- Em thật vô phước gặp bà mẹ chồng kiểu này. May mà còn có chồng thương em…
Tôi cũng thấy ghét bà mẹ chồng của Liên dù chưa gặp mặt lần nào.
Cuối cùng thì vợ chồng Liên đã ra ở riêng, họ thuê căn apartment hai phòng gía $1,200 một tháng. Ngoài tiền thuê nhà, còn tiền gởi hai con, Liên gởi con cho bác người Việt ở ngay bên cạnh, cũng may bác hàng xóm thông cảm hoàn cảnh vợ chồng Liên nên lấy giá rẻ hơn nhiều so với nơi khác.
Từ ngày ra ở riêng Liên ít đi chùa, có khi cả một hai tháng tôi không gặp Liên, có lẽ nàng bận rộn làm việc nhiều hơn và lo chuyện nhà nhiều hơn. Lúc trước ở chung với nhà chồng, có cha mẹ là có thêm người, thêm tay chân đỡ đần chuyện nhà cửa con cái nên vợ chồng Liên mới rảnh rang.
Bẳng đi một thời gian dài tôi không gặp Liên nhưng tôi nghĩ gia đình Liên đang sống yên vui nơi ở mới là tôi cũng vui theo.
*****************
Một thứ bảy tôi đi chùa như thường lệ, lúc giờ ăn trưa có một bác tìm hỏi đúng tên tôi, bác giới thiệu là mẹ chồng của Liên và đưa tôi một tấm thiệp mời:
- Nè cô, con Liên dặn dò tôi trao tận tay cô tấm thiệp mời ăn tân gia.
Tôi ngỡ ngàng nhìn tận mặt bà mẹ chồng “ hắc ám”, đó là một bà mẹ quê nét mặt hiền lành chất phác, vậy mà qua những lời Liên kể tôi đã hình dung ra một “ác phụ”, một “bà chằng” đối xử tàn tệ với con dâu. Tôi thật sự ngạc nhiên:
- Ủa bác…là …là…mẹ chồng của Liên??
- Tôi ít khi đi chùa, trừ khi dịp lễ lớn như Phật Đản, Vu Lan, cô không biết tôi là phải, hồi nào tôi mắc ở nhà lo cơm nước chồng con rồi phụ trông cháu. Lâu nay con Liên cũng bận rộn qúa chừng nhưng nó vẫn nhớ đến cô.
Tôi ngạc nhiên lần nữa:
- Vợ chồng Liên đã mua được nhà rồi sao? mới hôm nào cô ấy còn than thở với cháu là tiền thuê nhà, tiền gởi con và đủ thứ tiền khác hao tốn lắm mà, làm sao vợ chồng Liên để dành tiền nhanh thế?.
- Đúng vậy đó cô, để vợ chồng nó ra ở riêng mới biết lo ….
Bà mẹ như gặp được chỗ để thở than:
- Cô ơi, có cha mẹ nào mà không thương con thương cháu mình? Ban đầu thằng Hải con tôi đòi cưới vợ ở Việt Nam tôi có phản đối vì chẳng biết rõ gia đình người ta thế nào, nhưng đã lấy nhau, trở thành con cái trong nhà tôi cũng ráng đùm bọc chúng, cho ở chung và trông con cái cho vợ chồng nó đi làm hầu tiết kiệm được tiền sau này mua nhà mua cửa và lo cho con, nhưng có dư đồng nào là hết đồng đó. Cô coi, con Liên mới theo chồng sang Mỹ được 5 năm mà nó mang con về Việt Nam thăm cha mẹ nó tới 3 lần, tiền bạc nào chịu cho thấu. Thằng chồng thương vợ không dám nói gì, tôi khuyên nhủ thì bị con dâu giận hờn chê trách tôi ích kỷ nhỏ nhen không muốn nó về thăm cha mẹ….
Tôi đã hiểu phần nào câu chuyện và tin những lời người mẹ này kể. Một chuyến về thăm Việt Nam của 3 mẹ con Liên tiết kiệm lắm cũng phải tốn năm, bảy ngàn, vung tay hơn nữa là tốn chục ngàn như chơi. Nếu cha mẹ Liên ở Việt Nam biết hoàn cảnh tiền bạc Liên không dư dã gì mà về Việt Nam liên tục như thế chắc gì họ đã vui? Thà rằng cứ thăm hỏi qua điện thoại, qua thư từ, biết tin nhau mạnh khỏe bình an là vui rồi. Thay vì thường xuyên về Việt Nam, Liên có thể gởi biếu cha mẹ tiền vẫn nhẹ nhàng đỡ tốn kém hơn rất nhiều..
Bà mẹ kể tiếp:
- Tôi đành đoạn…đuổi chúng ra khỏi nhà. Qủa thật sau 3 năm ở riêng dù phải trả tiền nhà, tiền gởi con nhưng vợ chồng nó biết lo làm ăn, tiết kiệm, để dành được một món tiền nhỏ, vợ chồng tôi phụ thêm vào cho chúng tiền để pay down mua một căn nhà.
- Bây giờ mẹ chồng nàng dâu đã thông cảm nhau rồi hả bác?
Bà mẹ tươi cười:
- Chắc con dâu đã hiểu ra tấm lòng tôi, mỗi ngày thấy nó thân với tôi một chút tôi cũng mừng, nó còn nói phải chi con không về Việt nam mấy chuyến là có tiền down nhà từ sớm rồi. Hồi đó mỗi lần về Việt Nam chơi là một hai tháng, đã không kiếm được tiền một hai tháng, lại mất việc khi trở lại Mỹ, tiệm nail cũ không nhận vì đã mướn người khác, nó lại phải tìm việc nơi khác và làm lại từ đầu.
Tôi tiếc rẻ giùm cho Liên:
- Hèn gì nghèo là phải, mỗi lần Liên đi chùa thường hay cầu khấn trời Phật phù hộ kiếm được chỗ làm tử tế là thế. Nhưng làm chưa ấm chỗ lại xin nghỉ về Việt Nam thì chủ nào chịu nổi.
- Tôi trông hai cháu nội cho vợ chồng nó đi làm. Bây giờ con Liên đã yên ổn một chỗ làm, nó siêng làm lắm, không mấy hồi mà trả hết nợ nhà, có căn nhà của chính mình mà ở là sướng nhất phải không cô?
- Dạ, bác nói đúng.
Bà mẹ cởi mở:
- Chừng đó, không mắc nợ nhà nợ xe gì nữa, rủng rỉnh tiền bạc thỉnh thoảng vợ chồng con cái thằng Hải con Liên có về Việt Nam thăm bên vợ ai cấm cản làm chi…
Tôi khen:
- Bác…càng nói đúng..
Bà nhìn tôi với vẻ biết ơn vì đã lắng nghe và hiểu nỗi lòng của bà. Trút xong tâm tình bà mẹ chồng “hắc ám” của Liên vui vẻ nhắc nhở tôi:
- Cô nhớ đến chung vui tân gia với chúng tôi nha, căn nhà nó mua tôi ưng hết sức, vợ chồng con cái nó ở tha hồ thoải mái. Căn nhà là tổ ấm mà cũng là của cải vốn liếng, chứ đi thuê mướn nhà trả tiền tháng nào là bay mất tiêu tháng đó.
Tôi cầm tấm thiệp mời, chẳng cần biết căn nhà cũ mới thế nào nhưng đã hình dung ra một căn nhà ấm cúng của vợ chồng Liên.
Bà mẹ chồng Liên chào tạm biệt và hẹn tái ngộ.
Tôi thấy bà mẹ chồng “hắc ám” này thật hiền hòa dễ thương mà hôm nay mới gặp lần đầu tôi đã nhiều cảm mến. Tôi thầm nói với theo bóng dáng bà đang khuất dần phía xa:
- Bác ơi, bác là bà mẹ chồng tuyệt vời của cô Liên đấy.
Và chốc nữa đây tôi sẽ vào chùa thắp nhang…sám hối vì bấy lâu nay tôi cứ hùa theo Liên chê trách bà mẹ chồng này. Mong bà tha lỗi cho tôi.
Nguyễn Thị Thanh Dương
BIỂN CỦA NGƯỜI VƯỢT BIỂN.
Biển đẹp hay xấu, biển vui hay buồn,
Biển kỷ niệm của mỗi người mỗi khác,
Dù biển nào cũng màu xanh cát trắng,
Dù biển nào cũng vô tận bao la..
Biển của người Việt Nam tìm tự do,
Là bao gian nan là bao ác mộng,
Từ con sông nhỏ, dòng sông nước ngọt,
Đưa người ra biển, biển mặn mù khơi..
Giã từ cửa biển nước lợ đôi nơi
Sông và biển đã gặp nhau hòa hợp,
Tàu đi âm thầm không người đưa tiễn,
Biển đã xa sông, người đã xa nhà....
Biển của người vượt biển không là thơ,
Ngày và đêm cuộc hành trình mạo hiểm,
Mây trời xanh cũng làm người nghi vấn,
Ánh sao khuya soi muôn dặm hãi hùng.
Giữa biển trời chiếc tàu nhỏ lênh đênh,
Sóng gió yên người chưa yên lo sợ,
Bọn hải tặc hại người và cướp của,
Bao oan hồn vất vưởng ở biển Đông.
Giữa biển trời cuộc hành trình cô đơn,
Một chiếc tàu và bao nhiêu sinh mạng,
Họ trôi theo tiếng thét gào của biển,
Tiếng họ thét gào biển có nghe không?
Biển của người vượt biển là tử thần,
Từng ngọn sóng cũng có mầm ác độc,
Từng ngọn gió cũng trở thành tàn nhẫn,
Tàu chòng chành chìm khuất giữa biển khơi.
Biển của người vượt biển là cuộc chơi,
Không ai biết được điều lành điều dữ,
Tàu khát vọng vượt qua từng hải lý,
Bến bờ vui ai sẽ đến ai không?
Bao nhiêu năm nữa biển vẫn màu xanh,
Đẹp cho đời thường cho người thơ mộng,
Bao nhiêu năm nữa biển còn dậy sóng,
Trong lòng những người vượt biển năm xưa.
Nguyễn Thị Thanh Dương.
CÔ GIÁO THỜI 1975
Kim đạp xe từ nhà đến Ngã Năm chưa đầy 10 phút nhưng để tìm ra căn nhà của đứa học trò chắc không nhanh chóng dễ dàng gì. Con đường phía sau Tổng Y Viện Cộng Hòa dẫn vào một xóm nhỏ không tên, nhà cửa hai bên đường tha hồ xập xệ nhô ra thụt vào đủ kiểu, nhà có ghi số đàng hoàng, nhà thì ghi số nhếch nhác cẩu thả khó đọc khó tìm làm như đây là cõi tạm hoặc là cái địa chỉ không bao giờ cần dùng đến.
Kim còn đang ngơ ngác dò tìm số nhà có tới mấy cái “sẹc” 112/4/95/3 thì bỗng đâu có một tiếng kêu lên :
- Cô Kim, cô đi tìm nhà thằng Huy hả?
Một đứa học trò ở xóm này đã nhận ra Kim, nó hí hửng :
- Để em đưa cô tới nhà nó nghe, ở tận cuối xóm gần nghĩa địa cô ơi
Kim vui mừng:
- Ủa, em Thế, may qúa, cám ơn em đã gặp cô đúng lúc
Kim theo đứa học trò đến nhà thằng Huy, nếu không có nó thì Kim đâu biết có những con hẻm quanh co tùm lum người và rác rưới dẫn đến bãi tha ma này.
Thằng Huy có nhà, nó bối rối mời cô giáo vào trong và gọi mẹ nó đang ở sau nhà. Qua những khe hở hớ hênh của tấm liếp che Kim ngó ra sau thấy mẹ con Huy đang vội vàng bóc giấy mấy gói đậu phộng rang đổ ra một cái đĩa nhỏ làm qùa mời khách.
Nói chuyện với mẹ Huy, Kim càng hiểu thêm cảnh nghèo khó của gia đình Huy, sau 1975 cha Huy đi “học tập cải tạo”, người vợ trẻ mang 3 đứa con đi kinh tế mới ở Lộc Ninh theo lời kêu gọi của địa phương với hi vọng chồng sẽ sớm được trở về, nhưng người chồng đã chết vì ốm đau đói khát trong tù. Không chịu được cuộc sống cực nhọc thiếu thốn cả đồ ăn thức uống đến điều kiện vệ sinh y tế nơi vùng đất hoang nước lạ lâu thêm nữa mẹ Huy mang ba đứa con thơ trở về thành phố, nhà cửa đã bán tống bán tháo ngày đi kinh tế mới nay không có chỗ nương thân họ về xóm nghèo này dựng lên một căn nhà tạm bợ để có chỗ trú ngụ nắng mưa. Cả bốn mẹ con hàng ngày đều phải ra đường kiếm sống, anh em Huy bán báo, bán đậu phộng rang, người mẹ thì bán ve chai. Những “nghề” của bốn mẹ con đã nói lên cảnh nghèo nàn cơ cực của họ..
Mấy hôm nay Huy nghỉ học, bạn cùng lớp nói mẹ Huy bị bệnh nên Kim đến để thăm hỏi và động viên học trò.
Kim từ gĩa mẹ con Huy và theo chân trò Thế để ra ngoài đường lớn, đã vào được căn nhà cuối nẻo đường nhưng vẫn có thể lạc lối ra đối với những người mới đến đây lần đầu như Kim. Thằng Thế nhiều chuyện líu lo:
- Cô hên đó, bữa nay chắc anh em nó bán đậu phộng rang còn ế nên má nó mở mấy gói ra mời, không thì họ chẳng có gì mời cô giáo..
Kim vừa buồn cười vì lời nói ngây thơ của trò Thế vừa cảm thấy chạnh lòng gia cảnh trò Huy, ra tới đầu ngõ nàng tạm biệt đứa học trò và đạp xe về nhà mà lòng vẫn buồn rưng rưng.
Kim vừa tốt nghiệp Trung học sư phạm và đi dạy năm 1985.
Kim tốt nghiệp thủ khoa, được ưu tiên lựa chọn vài trường điểm của thành phố, trong đó nổi bật nhất hấp dẫn nhất là trường tiểu học Hoà Bình bên hông nhà thơ Đức Bà, khu vực trung tâm Sài Gòn, các bạn cùng lớp đều hào hứng khuyên Kim chọn trường này toàn con nhà giàu hoặc con nhà cách mạng chức vụ cao, cô giáo sẽ tha hồ nhận qùa từ những phụ huynh học sinh giàu có và địa vị.
Nhưng Kim làm bạn bè sững sờ khi nàng nhận dạy tại một trường nhỏ bé trong xóm nghèo vùng Ngã Năm Gò Vấp. Kim so sánh giữa những đứa học trò giàu và nghèo thì đứa nghèo đáng thương hơn thế là nàng chọn trường Kim Đồng. Gia đình Kim cũng vui mừng vì Kim chọn trường gần nhà hàng ngày đạp xe đi dạy thoải mái chứ đạp xe vào thành phố nhốn nháo xe cộ đủ loại, xe chạy đủ kiểu đến nỗi mỗi đường phố đều treo những câu bảng hiệu nhắc nhở như :” Không phóng nhanh giành đường vượt ẩu” hay “ Thà chậm vài giây còn hơn gây tai nạn” hay “ An toàn là bạn. Tai nạn là thù”.. v..v…làm gia đình Kim lo lắm cứ y như nàng còn ngây thơ bé bỏng không “đương đầu” nổi với đường phố và đường đời.
Cô giáo 19 tuổi mới lớn lên chẳng nghĩ đến chuyện hơn thua, lòng nàng chỉ phơi phới những lý tưởng đẹp cho đời.
Kim dạy lớp năm, lớp có hơn 30 đứa học trò, hầu hết là con nhà nghèo cư ngụ quanh vùng. Ngày đầu tiên Kim lên bục giảng bao nhiêu ánh mắt trẻ thơ hướng về Kim đầy vẻ thân ái và ngưỡng mộ dù hôm ấy Kim mâc aó sơ mi trắng với quần tây đen chẳng có gì lộng lẫy.
Kim mỉm cười “khoe” cái răng khểnh và giới thiệu với cả lớp:
- Cô tên Kim là cô giáo mới ra trường, các em là lớp đầu tiên trong cuộc đời của cô đó, các em học hành chăm chỉ và nghe lời cô nhé… .
Những đứa học trò nhao nhao lên và bắt chước nhau:
- Cô ơi, em hứa sẽ nghe lời cô…
- Cô ơi em hứa sẽ học chăm chỉ
- Cô ơi, cô đẹp qúa trời luôn.
- Cô ơi, em thích cô quá trời luôn
Học trò cả lớp sàn sàn bằng tuổi nhau, cao thấp như nhau chỉ có Huy là đứa “gìa” nhất 15 tuổi, vì sau khi gia đình thất bại kinh tế mới về thành phố mấy năm sau anh em Huy mới đi học lại.
Huy tên là Nguyễn Thiện Huy, cái tên đẹp, vóc dáng và gương mặt dễ thương sáng sủa của nó đã nói lên một thời được sống trong mái gia đình an vui đầy đủ. Huy ngoan ngoãn, chăm chỉ và học giỏi..
Để giúp đỡ đứa học trò giỏi con nhà nghèo Kim đã bảo Huy khi nào bán đậu phộng rang còn ế thì mang đến trường Kim và các thày cô giáo khác sẽ mua giúp, thường thì Kim mua bao trọn gói. Thế là thằng bé yên chí có nơi tiêu thụ dứt điểm món đâu phộng rang nhà nó.
Thằng Huy lớn nhất lớp nên đã giúp Kim được nhiều việc như giữ gìn trật tự lớp hay năng nổ mỗi khi trường lớp có tổ chức liên hoan, văn nghệ..v..v..
Hôm lớp Kim tổ chức liên hoan mừng lớp đoạt danh hiệu lớp giỏi . Ở nhà Kim nấu nồi chè và rang đậu phộng mang đến trường. Nồi chè hơi…bị khét và đậu phộng rang …hơi bị cháy. Nhưng thằng Huy biết điều lắm, nó ăn chè ăn đậu phộng rang của cô giáo và …khen cho cả lớp cùng nghe:
- Tuy chè và đậu phộng rang của cô có mùi …khét mà thành đặc biệt và ngon lắm.
Đám trẻ ngây thơ cùng gật gù khen ngon, ăn một lúc nồi chè và mớ đậu phộng hết bay. Có lẽ không phải vì cả nể cô giáo mà vì thời buổi vật chất thiếu thốn nên lũ học trò con nhà nghèo này chẳng chê món gì.
Ôi, Kim là cô giáo giỏi nhưng nấu ăn thì đâu có giỏi vì quen được cha mẹ và anh chị nuông chiều, nàng có vào bếp nấu nướng bao giờ.
Huy phụ cô dọn dẹp, khi không có trò khác đứng gần thằng Huy đã ra vẻ kinh nghiệm “dạy” lại cô giáo nó:
- Nè cô, lần sau cô rang đậu phộng xong là đổ ra rổ ngay nha, ai biểu cô để nướng trên chảo, chảo còn nóng làm đậu phộng cháy là vậy đó.
Kim chưa biết đáp sao thì được học trò “dạy” tiếp:
- Còn nồi chè đậu xanh nữa, ai biểu cô không quậy đều, nấu hoài nó khét là vậy đó.
Kim cười trừ:
- Ừ, tại cô…quên. Không ngờ trò Huy giỏi toán lại giỏi cả bếp núc nữa ta.
- Thì ngày nào em cũng rang đậu phộng bán mà, rang khét như cô thì mẹ em hết vốn từ khuya rồi.
Trước kia mẹ em bán chè em cũng biết nấu chè luôn, sau vì chè ế qúa nên mẹ em mới chuyển sang mua bán ve chai, thứ này ế hay khi mẹ em bệnh thì hàng còn nằm đó chẳng hư hỏng gì.
Huy thua cô giáo Kim 4 tuổi mà ra vẻ chững chạc ngang hàng lắm. Một buổi chiều thứ bảy thằng Huy và thằng Thế đi bộ đến nhà Kim để mời cô giáo đi xem phim ở rạp Lạc Xuân Gò Vấp. Cô giáo mặc nguyện bộ đồ bộ tung tăng theo hai đứa học trò như ba chị em vừa đi bộ vừa nói đủ thứ chuyện từ nhà đến rạp hát Lạc Xuân để xem phim.. Dĩ nhiên Kim đòi mua vé đâu nỡ để hai đứa học trò nghèo phải bỏ tiền ra bao mình, nhưng thằng Huy đã bảo Thế dùng “vũ lực” níu tay cô giáo lại để nó ra mua vé kể cả mua vài thứ ăn vặt như xoài ngâm, ổi ngâm ( nó không mua món đậu phộng rang vì ngán món này qúa chừng, mà Kim cũng ngán luôn vì thường xuyên ăn đậu phộng ế của nhà nó).
Thế là cô giáo được hai đứa học trò nhỏ chăm sóc lịch sự. Hai thằng nhóc đã ra dáng nam nhi biết “ga lăng” với phụ nữ.
Chưa có thày trò nào thân tình với nhau đến thế.
Một tuần sau là ngày nhà giáo 20 tháng 11, Kim đến lớp thấy nhiều em mang theo những món quà.
Đầu tiên là con Hương mang một xấp vải lên tặng cô, Hương là con một cán bộ ở quận, có vẻ như nó hiểu địa vị của cha nó và món qùa giá trị nên nét mặt nó vui sướng hãnh diện lắm.
Thằng Tùng thì vụng về bưng lên một cái rổ cũ có chục trứng gà lót trong mớ rơm khô và nói:
- Cô ơi, gà nhà em đẻ trứng, em nói má để dành đem tặng cô…
Kim đã biết gia cảnh Tùng nghèo, chắc mẹ nó phải để dành từng qủa trứng cho đủ chục để Tùng làm qùa tặng nhân ngày nhà giáo. Kim cảm động và thương thằng Tùng qúa:
- Cô cám ơn mẹ em và em Tùng nhé, nhưng em mang trứng về nhà để ăn đi, cô hiểu tấm lòng của em rồi.
Kim nói vừa dứt lời thì thằng Tùng bỗng oà khóc như cha chết làm Kim hoảng sợ bối rối:
- Sao em khóc? Sao em khóc hả Tùng?
Thằng bé nức nở:
- Cô chê trứng gà nhà em, để em về nói má mua quà khác tặng cô.
Trời ơi, thì ra thằng Tùng hiểu lầm và “quê” với các bạn vì tưởng cô giáo chê món quà nhà nghèo cuả nó. Kim vội vàng lấy khăn tay âu yếm chùi nước mắt cho Tùng và dỗ dành:
- Cô thích ăn trứng gà lắm nhưng cô muốn để dành món ngon này cho Tùng ăn chứ cô không chê.. Em nín đi, cô sẽ nhận cả rổ trứng của em .
Thằng bé mỉm cười dù những giọt nước mắt còn long lanh trong đôi mắt ngây thơ cuả nó.
Một món quà khác làm Kim giật mình bất ngờ khi con Hạnh mang ra… cái giò heo to tướng. Nó tự giới thiệu:
- Má em bán thịt heo hợp tác xã, má chọn cái giò heo ngon nói em mang tặng cô giáo ngày 20 tháng 11. Má nói khỏi cần tặng hoa, hoa tươi không bằng giò heo tươi. Hoa đẹp nhưng không ăn được, không xài được bền lâu còn mất công cô đổ rác.
Kim đã từng nghe các đồng nghiệp kể mỗi năm ngày nhà giáo nhận hoa đến …mỏi cả tay và không biết cắm hoa vào đâu cho hết, khi hoa héo tàn thành đống rác lại phải thanh toán cho sạch nhà. Ngày nhà giáo đi ngoài đường thấy ai ôm một đống hoa là biết ngay họ là thày cô giáo, cái nghề không kiếm ra nhiều tiền để mà lãng mạn ngày thường mua hoa về chưng bày trong nhà nhưng ngày nhà giáo hoa chưng la liệt từ nhà trên cho tới nhà dưới, nhà bếp, nhà kho hay trên căn gác xép tối om om.
Kim nhận cái giò heo của đứa học trò có bà mẹ rất thực tế.và chắc chắn chiều nay nhà Kim sẽ có món giò heo “cải thiện” bữa ăn trên mâm cơm mà không cần tốn công chen lấn giành giật nhau mua ở phản thịt hợp tác xã.
Nhiều trò khác thì tặng hoa, tặng hộp kẹo, gói bánh. Thấy thằng Huy có vẻ buồn buồn nó né không dám nhìn Kim, Kim ngạc nhiên đến bên nó:
- Kìa Huy hôm nay em làm sao thế?
- Mấy hôm nay mẹ em bệnh không đi ve chai nên không có tiền, em không có quà cũng chẳng có hoa tặng cô.
Kim mỉm cười :
- Em và Thế đã tặng cô một buổi xem phim rạp Lạc Xuân vui qúa trời rồi mà. Em đừng buồn nữa nhé.
Chiều hôm ấy Kim ra về, xe đạp của Kim chở đầy hoa, trứng, thịt và bánh kẹo.. Có hương hoa thơm cho đời thêm đẹp và có thực phẩm cho bụng thêm no. Cái gìo heo buộc sợi giây lạt treo tòn ten ở tay lái xe dù đã hơi ôi ả mà vẫn hấp dẫn làm sao, Kim đạp xe tới đâu cũng có người ngó theo, chẳng biết họ ngó cô giáo hay cái gìo heo hiếm qúy của thời buổi xã hội chủ nghĩa bao cấp này.
Học trò thương mến Kim ngày nào cũng gặp ở lớp đã đành, một ngày chủ nhật chúng còn rủ nhau đến nhà thăm cô.
Được ngày chủ nhật Kim tha hồ ngủ muộn cho đến khi nghe ngoài cổng có tiếng í ới và nghe trong nhà có tiếng chị của Kim gõ cửa phòng:
- Kim ơi, dậy mà tiếp học trò, ai đời học trò đến thăm mà cô giáo còn lười biếng nằm ngủ nướng trên giường thế hả…
Kim vung chăn ngồi dậy:
- Chị ơi, chúng nó đâu rồi?
- Đám đông đang ngồi ngoài sân cứ như biểu tình hay Chí Phèo ăn vạ hay chủ nợ đến canh nhà con nợ kia kìa, em ra mà xem…
Kim bật cười:
- Chị ví von ly kỳ thế. Khoan…khoan…chị đừng vội mở cửa nha, để đó cho em.
Kim nhanh chân chạy xuống nhà dưới ra sân đánh răng rửa mặt và …len lén đi bằng lối cổng sau ra ngôi chợ nhỏ trong xóm mua về một mớ khoai lang, khoai mì luộc nóng hổi rồi nàng mới ra mở cổng.
Lũ học trò hơn chục đứa chắc đợi lâu mệt mỏi đứa thì đứng tựa vào tường đứa thì ngồi chồm hổm trước sân nhà. Thấy cô giáo chúng mừng vui quýnh quáng xúm lại bên Kim như vừa gặp lại cố nhân sau bao năm xa cách:
- Cô ơi chúng em đến thăm cô
- Cô có mạnh khỏe không?
- Cô ơi, sợ ngày chủ nhật cô đi chơi nên tụi em đến từ 7 giờ sáng để canh chừng cô.
Bây giờ là 9 giờ sáng, lũ học trò đã ngồi đợi suốt 2 tiếng đồng hồ. Kim cảm động lòng yêu thương của chúng dành cho mình và cảm động cả tính kiên nhẫn của chúng.
Kim mang mớ khoai lang khoai mì luộc vừa mua ở chợ về cùng ăn với lũ học trò, chưa bao giờ củ khoai lang khoai mì ăn điểm tâm lại ngon đến thế..
Thương mến cô giáo lũ học trò còn hãnh diện khen cô giáo của chúng đẹp nữa chứ.
Hôm Kim cho đề tài luận văn “Em hãy tả cô giáo của em” có bài văn chúng tả cô giáo Kim của chúng nào mắt bồ câu, mũi dọc dừa, môi trái tim..v..v. và có đứa cả gan kết luận :” Tóm lại cô giáo Kim của em đẹp nhất trường, đẹp toàn bộ từ đầu tới tay chân giày dép, đẹp như cô Thẩm Thúy Hằng mà mẹ em có treo hình trong nhà”
Chắc là chúng nghe người ta nói xưa nay nên quen miệng bắt chước theo chứ chúng biết mắt bồ câu mũi dọc dừa là thế nào. Kim không đẹp đến thế, mắt Kim mí lót, mũi Kim, môi Kim bình thường thì.chưa bằng một góc cô minh tinh Thẩm Thúy Hằng.
Nhưng Kim biết mình cũng…dễ thương vì từ hồi học cấp hai cấp ba cho đến sư phạm đã có nhiều bạn nam sinh, bạn cùng xóm để ý thương thầm nhớ trộm.
Cô giáo Kim dạy học được 3 năm, cái nghề nàng chọn ngày từng ngày đã thêm gắn bó, nàng yêu nghề giáo dù đồng lương bé nhỏ chỉ đủ cho cô nàng độc thân như nàng tiêu xài vặt khi chuyện áo cơm đã có gia đình bảo bọc..
Bạch Diệp một bạn thân của Kim thi rớt đại học không thèm vào học trung cấp như nàng mà ở nhà phụ cha mẹ bán cây tôn gạch cát xi măng vật liệu xây dựng, cái nghề chẳng thích hợp cho cô thiếu nữ mới lớn chút nào nhưng là nghề hái ra tiền. Buổi giao thời sau khi miền Nam xụp đổ người ta gỡ mái đập tường nhà để đi kinh tế mới và không bao lâu sau người ta lại có nhu cầu xây dựng nhà, tiệm bán cây tôn phát triển thêm bán cả gạch cát, xi măng nên thời nào tiệm của nhà Bạch Diệp cũng hốt bạc dễ dàng.
Bạch Diệp luôn nhìn Kim với vẻ thương hại cô bạn nghèo, chọn nghề giáo nghèo chẳng trông mong gì mánh mung bổng lộc ngoài cái ngày nhà giáo 20 tháng 11 nhận hoa, nhận qùa vớ vẩn. .
Yêu nghề giáo Kim yêu lũ trẻ, học trò ba niên khóa đã rời trường, có bao nhiêu đứa học trò thân quen, có bao nhiêu kỷ niệm dưới mái trường nghèo đã ghi vào lòng nàng. Nhưng những đứa học trò lớp đầu tiên của đời cô giáo là Kim nhớ nhất.
Một hôm khi Kim đang rời trường để về nhà thì một anh bộ đội xuất hiện nơi cổng trường, Kim đang ngỡ ngàng chưa kịp nhận ra ai thì anh bộ đội lấy chiếc mũ cối trên đầu ra:
- Em Nguyễn Thiện Huy nè cô.
Huy đã là một chàng trai 18 tuổi, nó to lớn và rắn rỏi. nét mặt thoáng buồn Huy kể:
- Em lớn rồi, không có tiền cũng như không có thời gian để ăn học tiếp nữa. Em mới bị gọi đi bộ đội.
Kim nói như một lời than:
- Lý lịch con sĩ quan “nguỵ” mà họ cũng gọi em đi bộ đội sao !!
- Dạ, bởi đi bộ đội là chuyện sống chết và gian khổ có ai tranh giành đâu cô nên em mới được gọi, mới được “trúng tuyển” nghĩa vụ quân sự. Con cháu cán bộ hay con nhà giàu có tiền đút lót phường đội địa phương đều…rớt nghĩa vụ quân sự cả.
Kim ái ngại hỏi thăm:
- Gia đình em lúc này thế nào?
- Mẹ vẫn mua bán ve chai, các em vẫn bán hàng rong không có phép lạ nào thay đổi được. À, có em đi bộ đội nè…
Huy nói đùa mà cả Huy và cô giáo đều chẳng thấy vui. Huy buồn buồn tiếp:
- Đi bộ đội đời em không có tương lai. Em tới thăm cô và chúc cô luôn dạy tốt.
Kim cũng buồn buồn an ủi một câu vô nghĩa:
- Rồi em sẽ trở về mà..
- Khi người ta phải phục vụ cho một chế độ không yêu thích coi như cuộc đời không có tương lai.
Gia đình em tan nát và nghèo khổ vì họ. Người cha chết trong tù, vợ con đi kinh tế mới, con cái không có cơ hội học hành đầy đủ thì biết lấy gì và biết đến bao giờ mới bù đắp được những mất mát này…
Kim giật mình không ngờ những ý nghĩ của thằng Huy lại giống mình đến thế. Suốt ba năm đi dạy, yêu thương lũ học trò nhưng nàng đã dần dần cảm thấy cuộc đời không có tương lai khi phải sống trong một xã hội đầy rẫy những bất công dối trá và chính nàng cũng phải sống gỉa dối giảng dạy cho học trò những điều nàng không tin và không muốn..
Thằng Huy đã lớn thật rồi, đã trưởng thành từ những nỗi đau, tuổi mộng mơ 18 của nó đã thay thế bằng những mặc cảm tủi hờn . Kim nắm lấy bàn tay nó rưng rưng:
- Cô chúc em đi bình an và …
- Và nhất định em sẽ trở về phải không cô? Em sẽ lại ghé thăm cô tại trường Kim Đồng này. Chúc cô ở lại bình an.
Một năm sau Kim đi vượt biên, nàng đến Thái Lan. Ở trại tị nạn những ngày dài tháng rộng chờ đợi đi định cư nước thứ ba thỉnh thoảng Kim cũng nghĩ tới thằng học trò đang là bộ đội, nàng nghe tin thằng Huy đóng quân bên Campuchia.
Không biết ngày Huy trở về có đến trường cũ tìm cô giáo của nó như lời hẹn không? Kim áy náy và ray rứt tưởng tượng có môt anh bộ đội trẻ thất chí trở về sau những năm chiến đấu vô nghĩa, anh ta đến trường Kim Đồng và đứng chơ vơ ngoài cổng trường vì cô giáo của anh đã đi xa.
Huy ơi, hãy thông cảm cho cô, cô từ bỏ chế độ và xã hội của họ chứ cô đâu muốn từ bỏ quê hương trong đó có trường lớp và các em học trò nhỏ của cô.
Một hôm Kim đọc báo “Đường Sống”, một tờ báo hải ngoại, ngoài những bài viết chính từ hải ngoại còn có những đóng góp của thuyền nhân tị nạn. Báo được phân phối đến những trại tị nạn vừa để thông tin vừa giải trí.
Kim đọc bài viết của một người tị nạn ở Thái Lan, anh ta là bộ đội đã cùng một bạn bộ đội khác đào tẩu đi đường bộ từ Campuchia sang Thái Lan, nhưng chỉ một mình anh sống sót còn người bạn kia đã bị bắn chết trước khi sang biên giới Thái Lan.
Người bạn xấu số của anh tên Nguyễn Thiện Huy…
Kim bật khóc nghẹn ngào, Nguyễn Thiện Huy này có phải là đứa học trò cũ của nàng không ?
Nguyễn Thiện Huy ơi, nếu là em thì lời hứa hẹn ngày cô và em tái ngộ chỉ là ảo vọng thôi..
Cô và em là thày trò cũng là hai người bạn cùng chung tư tưởng Chúng ta không gặp nhau ở trường xưa cũng không may mắn gặp nhau nơi bến bờ tự do này.
Nguyễn Thiện Huy ơi, nếu là em thì câu em nói hôm nào như một điềm báo trước “Đi bộ đội đời em không có tương lai”
Ở thế giới bên kia em hãy phù hộ cho mẹ và các em của em để mai này họ có một tương lai tốt đẹp hơn những gì trong qúa khứ.Huy nhé
Nguyễn Thị Thanh Dương
________________________
GÀ QUAY COSTCO
Thứ bảy tới là sinh nhật người em, mấy gia đình chị em chúng tôi quây quần ở cùng thành phố nhà gần nhau nên tiệc lớn nhỏ gì cũng đều có mặt. Tôi băn khoăn hỏi chồng:
- Anh ơi, em chưa biết mình nên mua hay làm món gì cho dịp sinh nhật này? Có mấy món học được từ you tube em đã khoe hết rồi, miến dong xào tôm thịt, cơm chiên hải sản, súp măng cua., chả giò chiên giòn lâu.
Chồng đáp ngay không cần suy nghĩ:
- Gà quay.
Tôi tự ái:
- Gà quay ? Anh lại mỉa mai em đấy hả?
- Anh nói nghiêm chỉnh mà. Gà quay Costco chứ không phải gà quay em làm tại nhà hôm nọ nhé.
Hôm ấy tôi hớn hở mua con gà đi bộ về làm món gà quay lò theo you tube chỉ dẫn, tôi đã kết hợp mấy kênh nấu ăn nổi tiếng từ trong nước ra tới hải ngoại và tìm ra những bí quyết hay lạ của mỗi kênh để làm món gà quay này. Công lao tẩm ướp và nướng lò vất vả. Khi ra thành quả, chồng ăn miếng đầu tiên đã chê: “ Thà mua con gà quay Costco ngon hơn, vừa rẻ tiền vừa khỏi mất công làm”
Nghĩ lại lời nói của chồng tôi thấy có lý nhưng vẫn ngại ngần:
- Anh ơi, mình mang con gà quay đến bữa tiệc nghe ngon lành hấp dẫn mà trị giá chỉ $4.99 bán ê hề ở Costco, coi kỳ lắm…
Thật thế, đối với người Mỹ hay đại đa số người Việt trong cộng đồng Việt Nam tôi không biết, nhưng từ trong gia đình anh chị em tôi, những họ hàng và bạn bè thân quen tôi thì dù thỉnh thoảng họ vẫn mua gà quay Costco về nhà ăn nhưng tôi chưa thấy ai…dám mang con gà quay Costco lên bàn tiệc. Cái giá $4.99 đã không được họ trân trọng cám ơn mà còn gây ấn tượng hàng giá rẻ …bèo không xứng tầm nằm trong bàn tiệc. Những bữa tiệc lớn nhỏ của nhiều người Việt món gà phải được làm từ gà đi bộ ( dù gà đi bộ…từ năm ngoái và hiện đang nằm trong tủ lạnh ở chợ Việt Nam cả mấy tháng nay, nấu nướng lên chẳng còn ngon ngọt cho lắm ) hay order từ nhà hàng Việt nhà hàng Tàu nào gà hấp hành gừng, gà hấp xì dầu, gà xối mỡ….những mấy chục đồng một con mà nghe nói những con gà này đến từ Trung Quốc. Ở Mỹ có biết bao nhà hàng Tàu, buffet Tàu, những nguyên liệu thực phẩm như gà vịt, cua tôm sò hến..v..v…cùng với những gia vị đều từ Trung Quốc sang. Bởi vậy đi ăn bất cứ nhà hàng Chinese buffet nào và ở đâu, hầu như những món ăn đều giống nhau.
Tấm lòng tử tế của đại công ty Costco chịu lỗ lã mỗi năm mấy chục triệu khi bán gà quay giá rẻ $4.99 được hàng triệu người ưa thích nhưng vẫn có một số người lạnh nhạt thậm chí phũ phàng chê bai chỉ vì họ không thích ăn gà công nghiệp, thịt gà bở, không dai.
Có lần tôi hỏi thím tôi:
- Thím thích ăn gà quay Costco không?
- Thím chỉ ăn “chơi” vài miếng thôi. Ngán lắm.
Một chị bạn thân của tôi cũng thế:
- Mình đi chợ Costco mua sắm đồ, đi qua quầy gà quay thỉnh thoảng …bốc đồng lắm, cao hứng lắm thì mới mua một con.
Ôi, nếu mà con gà quay biết khóc nó sẽ tủi thân rơi lệ khi nghe những câu này.
Chồng nhận xét:
- Gà quay Costco mà tăng giá gấp đôi vẫn hợp lý và rẻ chán .
Tôi đồng tình:
- Đúng thế, ngay cái tủ lạnh nằm đối diện quầy gà quay Costco bày bán một bịch 2 con gà giá hơn $15 , tính ra hơn $7 một con, công họ chế biến tẩm ướp gia vị, thời gian quay lò và cuối cùng cho vào bao bịch sạch sẽ, người mua chỉ việc đi ngang qua quầy, với tay xách túi gà bỏ vào xe chợ, về nhà có ngay món ăn nóng ngon lành mà chỉ trả có $4.99, thấy tận mắt mình đã “lời” thế nào rồi..
Tôi chợt reo lên:
- Em sẽ nghe lời anh mang món gà quay Costco đến bữa tiệc thử thí nghiệm một lần xem sao, người nhà cả cũng không đến nỗi bị “quê”. Nhưng em sẽ thay hình đổi dạng con gà quay cho khác đi.
Thế là tôi gọi phone cho em dâu thông báo sẽ mang món gà quay ăn với bún rau sống, gọi trước cho khỏi “đụng hàng” để người khác mang món ăn khác
……….
Tiệc sinh nhật đến. Tôi đã sẵn sàng dĩa bún, rổ rau sà lách trộn giá sống với các loại rau thơm và tô nước mắm tỏi ớt, mọi thứ đều ngon mắt gợi thèm. Con gà quay Costco vừa mua về còn ấm nóng trong bịch, gà mềm đúng độ tuổi vừa ăn, tôi cẩn thận lấy kéo cắt ra thành từng miếng gọn gàng, đùi cánh bày ra theo thứ tự thành con gà năm úp mình trên đĩa đã lót mấy lá sà lách xanh tươi rồi tưới nước gà trong bao lên thịt gà cho thấm. Mấy cọng ngò xanh cong cong yểu điệu dễ thương nằm trên con gà, những khoanh hành tây trắng và cà chua đỏ thái mỏng lịch sự bày xung quanh con gà. Thế này thì đố ai nhận ra gà quay…xuất thân từ Costco.
Món gà quay ăn với bún rau sống của tôi nằm trên bàn tiệc kiêu hãnh góp mặt với các món ngon đắt tiền khác.
Cả nhà ngồi vào bàn, nâng ly chúc mừng birth day chủ nhà xong là ăn tiệc. Em dâu chủ nhà là người đầu tiên ăn miếng gà quay, vốn biết tôi chuyên nấu ăn …nhờ you tube, chẳng biết em khen thật hay khen xã giao:
- Ngon quá, gà quay chị làm theo kênh you tube nào vậy? gia vị đậm đà đúng khẩu vị người Việt mình.
Tôi ỡm ờ:
- Thì mọi người cứ ăn và nhận xét vô tư đi.
Em dâu lớn bèn gắp thử miếng gà quay cho vào tô bún rau, chan nước mắm. Ăn xong em này cũng khen:
- Công nhận thịt gà quay ngọt, mềm, jiucy ghê nơi, em quay gà trong oven hay trong Air fryer cũng không ngon bằng.
Một đứa cháu ăn xong thì nhận xét ngay:
- Cháu thấy gà quay này… giống y chang gà quay Costco, cháu thích ăn gà này.
Tôi giật mình, cô cháu đã phát hiện ra gà quay Costco, chắc cô thường xuyên ăn gà quay Costco hơn hai em dâu tôi nên cháu nhận ra ngay. Đợi cho đĩa thịt gà quay vơi một nửa tôi mới…thú tội:
- Thì gà quay Costco chứ gì nữa.
Mọi người kêu “Ồ” lên ngạc nhiên và thú vị:
- Chị có chế biến gì thêm mà ngon thế?
- Không hề. Có sao để vậy ngoài những thứ bày biện xung quanh con gà nhắm đánh lạc hướng mọi người. Nếu tôi mà mang nguyên bịch gà quay Costco đến đây thì chắc sẽ không “đắt hàng” so với những món ăn khác..
Cô em dâu lớn ăn thêm miếng gà nữa và mơ màng:
- Phải chi Costco mua gà đi bộ về làm gà quay thì sẽ ngon thêm biết bao nhiêu, mà vẫn bán giá $4.99 một con gà cơ.
Em cứ mà mơ đi. Chồng tôi thì thực tế:
- Gà công nghiệp thịt mềm vẫn luôn là lựa chon của người Mỹ. Gà quay $4.99 và hot dog $1.50 cùng với nước ngọt uống thả ga đã là điểm son của Costco dành cho khách hàng. Một người nào đó cạn túi tiền chỉ còn vài ba đồng bạc lẻ cũng có thể ung dung bước vào Costco, mua con gà quay $4.99, mua thêm cái bánh mì hot dog $1.50 cùng với ly nước ngọt mang về nhà món ăn ngon và no bụng.
Cả nhà vừa ăn vừa có đề tài bàn về gà quay Costco, đều công nhận tuy là gà công nghiệp nhưng thịt gà tươi ngon, chúng ta sống ở Mỹ đầy đủ dư thừa nên thấy món gà quay này “tầm thường”nếu ở Việt Nam của những năm thời bao cấp xưa thì con gà quay Costco đã là món cao sang chỉ có trong mơ.
Tôi kể:
- Mỗi lần tôi đi chợ Costco mua đủ thứ ra tới chỗ tính tiền mà quên chưa mua gà quay là …vẫn chưa đủ, phải ba chân bốn cẳng đi vào xách ra một bịch gà.
- Chị thích ăn gà quay đến thế sao?
- Trên nhiều kênh you tube người ta chỉ dẫn chế biến gà quay Costco thành nhiều món lắm, nấu phở gà, xôi gà, gà chà bông, gà trộn xà lách..v..v..Chỉ $4.99 mình có món nọ món kia từ gà cũng thú vị chứ.
Em dâu tôi đồng ý:
- Gà quay $4.99 coi như Costco vừa bán vừa biếu tặng khách hàng, chúng ta nên hưởng món quà này đi, lỡ mai kia mốt nọ Costco thay đổi chính sách, bán tăng giá, chúng ta lại ngậm ngùi tiếc nuối thời gà giá rẻ $4.99.
………..
Xong bữa tiệc sinh nhật, may mắn con gà quay Costco cũng gần hết. Về đến nhà, chồng vui vẻ nói:
- Mặc dù bị phát giác gà quay Costco nhưng anh thấy cả nhà đều thích ăn đấy chứ.
Tôi đáp:
- Em cũng thế, em giống như mọi người thích ăn gà quay Costco và em cũng giống mọi người là “sĩ diện” không thể mang con gà $4.99 lên bàn tiệc cho tới bao giờ gà công nghiệp trên thế gian này… bỗng trở nên khan hiếm, gà quay Costco sẽ cao giá, đắt đỏ thì em mới suy nghĩ lại.
Nguyễn Thị Thanh Dương
( March 02- 2026)
ĐÓN ANH VỀ.
( Tặng CT.)
Đón anh về tối nay,
Sau những ngày xa vắng,
Em chờ một chuyến bay,
Sắp đến giờ hạ cánh.
Bao nhiêu dặm đường dài,
Chưa bằng em thương nhớ,
Chỉ cách mấy giờ bay,
Mà sao lâu đến thế?
Phi trường vẫn đông người,
Kẻ đưa và người đón,
Những hình ảnh cuộc đời,
Chia tay và sum họp.
Đón anh ở lối ra,
Giữa bao người xa lạ,
Vòng tay ôm thiết tha,
Mừng vui ngày tao ngộ.
Anh mang về nơi em,
Một khung trời nào đó,
Những hạt bụi chưa quen,
Những ngại ngùng nắng gío.
Anh đi đâu, ở đâu,
Vẫn là anh ngày cũ,
Lâu lắm mới gặp nhau,
Mùi hương người vẫn nhớ.
Anh nhìn em ánh mắt,
Đủ để nói trăm lời,
Tựa vai anh thổn thức,
Trao anh một nụ cười.
Phố xá đón anh về,
Đèn khuya chưa muốn tắt,
Đêm nay không có mùa,
Thời gian dài vô tận.
Trăng khuya chìm trong mây,
Hay là trăng e thẹn?
Thì cứ ở lại đây,
Cửa vào nhà đã khép.
Chỉ có em và anh,
Cùng đất trời sẽ hiểu,
Đêm nay đêm huyền diệu,
Trăng gío ở trong lòng.
Nguyễn Thị Thanh Dương.
NGƯỜI TÌNH NĂM MỚI.
Tôi đón Tết, đón người tình muôn thuở,
Theo mùa xuân Tết đúng hẹn lại về,
Tết rộn ràng trên khắp nẻo đường quê,
Tết ra biển Tết lên rừng xuống phố.
Đón Tết về chín ngọt ngào hoa qủa,
Vườn thơm hương lộng lẫy những sắc hoa,
Chợ búa vui bán những món làm qùa,
Món ngày Tết tình quê hương dân tộc.
Tôi mơ thấy Tết trong làn gío thoảng,
Trong nắng hanh hao những ngày cuối năm,
Nắng gió này làm khao khát tình xuân,
Rượu chưa uống mà lòng say đến thế.
Đêm ba mươi Tết, không gian rất lạ,
Tôi chờ mong giây phút đón giao thừa,
Khoảnh khắc diệu kỳ Tết bước vào nhà,
Năm mới đến tình chúng mình cũng mới.
Sắc màu thời gian Tết là huyền thoại,
Tết màu gì mà cứ trẻ mãi thôi,
Tình yêu màu gì mà nhớ nhau hoài,
Tình yêu và mùa xuân không có tuổi.
Đến với nhau ba ngày xuân rất vội,
Tôi yêu sao mồng một Tết tưng bừng,
Tôi nếm đậm đà mùi vị bánh chưng,
Tôi nếm ngọt ngào mứt gừng mứt bí…
Mồng hai Tết tôi vẫn còn vừa ý,
Tôi soi gương tóc rẽ lại đường ngôi,
Làm đẹp cho Tết làm đẹp cho đời,
Mùa xuân đến ai mà không rạo rực.
Cứ vui đi còn ngày mồng ba Tết,
Ngày cuối cùng Tết ở lại bên tôi,
Tình có hạn kỳ, mình lại xa xôi,
Mười hai tháng những ngày dài thương nhớ.
Ngày mồng bốn, Tết đã là qúa khứ,
Tết ra đi như một giấc mơ tàn,
Mâm cỗ tiễn xuân hương khói hóa vàng,
Cho đến ra giêng tôi còn nhớ Tết.
Nguyễn Thị Thanh Dương.
( Jan. 08, 2018).
TIỂU THƯ THỜI BAO CẤP
Có tiếng gọi ngoài cổng:
- Cô Thoa ơi, cô Thoa..
Anh Thu nhanh chân bước ra, thấy bà Mộc bưng một khay nhỏ đựng bát chè táo xọn và một cái bánh gói lá chuối.
- Hàng của cô Thoa, cậu mang vào nhà cho em nó ..
Bà Mộc giao hàng xong vội ba chân bốn cẳng quay về, anh Thu chưa kịp hiểu gì, vừa lúc ấy Thoa từ trong nhà chạy bay ra giải thích:
- Bác ấy mới làm xong nóng hổi nhờ em mua mở hàng… giùm.
Anh Thu đã hiểu ra, mắng cô em gái:
- Muốn ăn thì đến chỗ mà mua, có đâu chảnh chọe để bà Mộc mang hàng đến tận nhà. Bác ấy tuổi đáng cha mẹ mình.
Anh Thu là người anh thứ ba khó tính và nghiêm trang nhất nhà. Trời xui khiến sao hôm nay bà Mộc đến giao hàng nhằm lúc Thoa đang ngủ trưa nên anh Thu mới biết vụ này. Anh Thu chỉ thị:
- Bỏ cái tính tiểu thư ấy đi. Hôm nay là lần cuối cùng Thoa nhận hàng của bà Mộc.
Bà Mộc là hàng xóm cách nhà Thoa hai dãy nhà, trước 1975 chồng bà làm công chức nuôi một vợ một con an nhàn thanh lịch, sau 1975 ông mất việc, phải sống tần tiện theo thời, hai vợ chồng đùm bọc lẫn nhau, con gái lấy chồng cũng nghèo chẳng giúp đỡ được gì. Bà Mộc bán hàng quà ngay trước cửa nhà, bà nấu chè, nấu xôi, làm bánh bán cho cư dân trong xóm. Buổi trưa bà làm hàng và bán lai rai đến chiều tối.
Buổi trưa, sau một giấc ngủ ngắn, ở cái giờ chưa đến bữa cơm chiều người ta thường thèm ăn quà vặt, Thoa đã đến mua hàng của bà Mộc, khi thì bát chè táo xọn thoảng mùi hoa bưởi, khi thì cái bánh giò hay cái bánh nếp nhân mặn, nhân ngọt, bà thay đổi món thường xuyên, món nào cũng ngon. Bà Mộc phát giác ra hôm nào Thoa mở hàng là hôm ấy bà bán hết sớm, bà bảo Thoa nhẹ vía và nhờ Thoa đến mở hàng mỗi ngày, để chắc ăn hơn bà Mộc đích thân mang hàng đến tận nhà giao cho Thoa những món mà cô đã dặn từ hôm trước.
Từ hôm bị anh Thu mắng, Thoa có biệt hiệu “Tiểu Thư” dù là tiểu thư…ăn hàng
Mà Thoa cũng tiểu thư thật đấy. Mẹ sinh ra đàn con ai cũng “bình thường”, tới năm Bính Ngọ 1966 mẹ bỗng …sinh ra một “tiểu thư” vì nhà chẳng cao sang quý tộc gì mà Thoa thì khó tính “sang chảnh” ngay từ thời còn nhỏ. Nhà bán hàng nước giải khát Thoa đòi uống chai cam đỏ mà mẹ mở lộn chai cam vàng là Thoa khóc bắt đền mở lại chai khác. Hàng cơm tấm bán trước cửa nhà, hôm nào mẹ chưa kịp mua, họ bán hết hàng là Thoa khóc nhè lại…bắt đền mẹ.
Người chị cả liên tiếp làm nhiệm vụ bế em vì mẹ sinh năm một. Chắc thời ấy các bậc cha mẹ không quan tâm tới sinh đẻ có kế hoạch, nhà 7- 8 đứa con là thường, nhà nào 4-5 con coi như “hiếm muộn” hơn người khác. Chị cả bế em đã “kinh nghiệm” 4 đứa mà chưa “cực khổ” bằng đứa thứ 5 tuổi con ngựa này.
Bé Thoa có cái trán vồ, mũi tẹt, đôi mắt mí lót, tính tình thì “dữ dằn” thế mà không hiểu sao ai cũng khen dễ thương, thấy là muốn nựng, vuốt tóc, bẹo má Thoa liền bị Thoa phản đối hẩy tay ra và khóc ré lên ôm lấy chị, chị cả lại phải dỗ dành và bồng bế nó mỏi cả tay.
Cũng bú sữa mẹ như các anh chị, Thoa lớn lên vù vù, 7-8 tuổi đã biết điệu đàng, Thoa nhõng nhẽo mẹ đòi mua váy đầm, áo dài, đôi guốc và không thiếu cặp mắt kính với cây dù. Những “báu vật” này mẹ và Thoa dấm dúi cất giấu trong một ngăn tủ trên căn gác xép. Mẹ thì sợ các con lớn cằn nhằn mẹ chiều Thoa quá sinh hư. Thoa thì sợ các anh chị mắng.
Mỗi lần theo mẹ đi đám cưới nào Thoa đều mang các món “hàng hiệu” này ra dùng, nên cũng chẳng thể dấu được lâu.
Mẹ mất tháng Tư năm 1975 khi Thoa lên 9, chỉ còn cha cùng các anh chị. Người mẹ, người cưng chiều Thoa nhất không còn nữa nhưng Thoa vẫn còn tính cách “tiểu thư” cho dù sau 1975 cuộc sống mới vô cùng khó khăn của thời bao cấp xã hội chủ nghĩa.
Thoa và Thủy nhỏ bạn cùng xóm đi học thêm Toán Lý Hóa chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp phổ thông sắp tới. Một hôm hai đứa đạp xe về gần tới nhà trời bỗng đổ mưa, hai đứa đạp xe nhanh, xe đạp Thoa bị trật bánh tại đường ray xe lửa khi ngang qua trại Z755 ( là trại lính truyền tin trước 1975) , Thoa ngã một cú đau điếng, nhỏ Thủy vội vàng đỡ Thoa dậy và hai đứa cùng đội mưa đạp xe tiếp. Về đến nhà.Thoa lạnh run vì mưa ướt, thay quần áo soi gương Thoa mới biết cái răng cửa bị gãy, cô nàng khóc òa tức tưởi vì mất một cái răng.
Anh Thu nghiêm khắc mà rất được việc. Ngay ngày hôm sau anh Thu đã chở Thoa đi nha sĩ Ngọc Hà ở Tân Định để làm răng lại . Nhỏ Thủy xuýt xoa:
- Thời buổi bao cấp tiền ăn uống còn phải tiết kiệm mà mày đi nha sĩ làm răng, hao bạc lắm đó.
Thoa phải trồng răng mới ( implant) Thời đó không có răng giả tạm như bây giờ, Thoa bị “trống vắng” môt cái răng cửa trông thật là vô duyên. Đi học hay ra ngoài đường Thoa tránh giao tiếp với mọi người và ai nói gì Thoa cũng chỉ ….mỉm cười. Anh Thu là người chở Thoa đi lại mấy lần theo hẹn của nha sĩ cho đến khi răng mới hoàn tất.
Thoa và Thủy lại tung tăng đi chơi với nhau như thường lệ sau một thời gian ngắn Thoa phải ngồi nhà chờ làm răng. Hôm ấy Thoa rủ Thủy đi Tân Định để sửa lại đôi giày cũ. Thủy thắc mắc:
- Chợ Gò Vấp cũng có chỗ sửa giày kìa. Sao đi xa Tân Định?
- Vì có hàng bún ốc ngon trong chợ Tân Định. Hiểu chưa?
- Hiểu rồi. Thủy hí hởn đồng ý.
Thế là chỉ vì tô bún ốc Thoa đã mang đôi giày cũ vượt đường xa từ Hạnh Thông Tây đến Tân Định. Hai đứa hăng hái đạp xe đi, tuổi 17 tươi trẻ, vui là chính xá chi mệt nhọc. Ông thợ sửa giày ngồi bên hè phố đường Hai Bà Trưng ngay gần tiệm nhuộm Tô Hồng, đến nơi thấy ông đang cắm cúi sửa giày cho một thanh niên đứng chờ bên cạnh, hai đứa sốt ruột lắm. Ông thợ hỏi:
- Hai cô cần sửa gi?
Đôi giày của Thoa quai đã mòn Thoa muốn thay quai, vừa là đôi giày Thoa yêu thích vừa để tiết kiệm tiền. Ông thợ nhìn đôi giày :
- Cô đợi tôi sửa cho xong đôi giày của anh này sẽ đến lượt cô.
- Chừng bao lâu thì xong bác? Chúng cháu có việc cần vào chợ Tân Định ….gấp.
- Khoảng một tiếng, hai cô cứ vào chợ Tân Định ăn quà thoải mái là giày cũng xong.
Ông thợ tinh ý và vui tính ghê, cứ làm như ông đã đọc được tâm can hai đứa, anh chàng đợi sửa giày hình như cũng…mỉm cười đồng tình với ông ấy.
Một tiếng dư sức cho Thoa và Thủy vào chợ Tân Định ăn hàng, quất xong tô bún ốc hai đứa tạt vào hàng chè, mỗi đứa ăn hai chén chè. No nê xong Thoa và Thủy dạo chợ ngắm hàng vải cho đã mắt và bảo nhau mai mốt có tiền nhất định sẽ mua vải màu này màu kia may quần áo.
Trở lại chỗ sửa giày, đôi giày đã xong, ông thợ đưa cho Thoa và lửng lơ:
- Cô khỏi phải trả tiền…
Thoa ngạc nhiên và cảm động:
- Ủa…ủa..sao bác sửa giày miễn phí?
Ông sửa giày chỉ mỉm cười và đưa cho Thoa một mảnh giấy. Thoa và Thủy mở ra cùng đọc “ Anh đã trả tiền sửa giày cho cô bé rồi”. Ông sửa giày nói thêm vào:
- Anh chàng hai cô gặp lúc nãy trả tiền cho cô đó.
Thì ra thế, theo phản ứng tự nhiên Thoa nhìn quanh quẩn xem chàng kia đâu, nhưng đường phố Hai Bà Trưng đông đúc người và xe, phố xá mênh mông biết chàng là ai mà tìm. Thoa ngại ngùng làm sao, anh ấy cũng mang đôi giày cũ đi sửa chứng tỏ anh chẳng khá giả gì. Vậy mà anh vẫn trả tiền sửa giày cho Thoa một người không quen biết.
Thoa bâng khuâng nói thầm:” Cám ơn anh, chàng hào hoa lịch sự của thời buổi bao cấp”. Và Thoa tiếc rằng lúc nãy không nhìn anh kỹ hơn xem chàng có …đẹp trai không.
Nhỏ Thủy cũng thực tế tiếc rẻ:
- Nều biết mày không phải chừa tiền trả sửa giày thì lúc nãy hai đứa mình mỗi đứa ăn thêm một tô bún ốc nữa cho đã đời, bõ công đạp xe từ nhà đến đây.
Thoa cẩn thận cất mảnh giấy anh ghi vào giỏ xách. Trên đường đạp xe về, Thoa vẫn nghĩ đến anh, hỏi Thủy:
- Vì sao anh kia lại trả tiền sửa giày cho tao nhỉ?
Thủy cười chế riễu :
- Nhìn cái mặt e ấp mộng mơ của mày kìa. Mày đang tưởng anh chàng bị “sét đánh” khi gặp mày đấy hả ? nên dù con nhà nghèo anh cũng chơi đẹp trả tiền cho người đẹp hả ?. Đừng có mà mơ mà chảnh nhé tiểu thư, anh chàng còn chảnh hơn mày nữa đó. Mảnh giấy anh ghi đúng 10 chữ “Anh đã trả tiền sửa giày cho cô bé rồi” không thèm hỏi tên tuổi địa chỉ mày cũng không thèm ký tên anh, có nghĩa là anh ta chẳng cần tái ngộ, chẳng mong gặp lại lần thứ hai.
Năm 1985 Thoa là cô giáo tiểu học dạy trường gần nhà. Thời điểm này hai anh bên Mỹ đều đặn gởi những thùng quà về tiếp tế nên kinh tế gia đình đỡ vất vả. Cha và các anh chị chẳng ai quan tâm đến tiền lương của nàng, cả nhà chưa ai hỏi, chẳng ai biết mỗi tháng nàng lãnh bao nhiêu. Mỗi thùng quà Mỹ nhà bán đi hầu hết, chỉ chừa một ít để dùng nên Thoa có xà bông Coast để tắm thơm phức, diện quần Jean áo thun made in USA chính hiệu hay may đồ bộ bằng vải “soa” bên cạnh những đồ bộ vải nhà nước hôi dầu mà cũng phải tiêu chuẩn một năm chỉ có một lần.
Vài đồng nghiệp thân thiết với nàng biết chuyện đã gọi nàng là “Tiểu thư thời bao cấp”, vì với đồng lương giáo viên ít ỏi nhiều thày cô khác vẫn phải chắt chiu từng đồng về nuôi sống gia đình. Có ai như nàng, được gia đình “bao” hết từ A tới Z , tiền lương giáo viên chỉ để nàng ăn quà và tiêu vặt.
“Huê lợi” cả nhà được hưởng của Thoa là những tiêu chuẩn tem phiếu hàng tháng của giáo viên, 12 ký gạo, nửa ký thịt và mớ nhu yêu phẩm.
Đặc biệt ngày nhà giáo những món quà của học sinh, phụ huynh biếu tặng thì “chất lượng” hơn. Thời bao cấp những món quà tặng này rất thực tế, là ký đường, là hộp sữa, hay chục trứng gà nhà nuôi biếu cô ăn bồi dưỡng, hay cái chân giò bự vì má em bán thịt heo cho hợp tác xã nên mới có được cái chân giò ngon này và không phải ai cũng thực tế, vẫn có những bó hoa tặng cô giáo, tuy không ăn được nhưng cho đời thơm hương.
………………
Cô nàng tuổi Bính Ngọ 1966 đã sống ở nước ngoài mấy chục năm nay. Đôi lúc Thoa nhớ về thời rất trẻ của mình “Tiểu thư thời bao cấp” ấy, với bao nhiêu kỷ niệm bộn bề trong đó có anh chàng trả tiền sửa đôi giày cũ cho nàng trên hè phố Hai Bà Trưng Tân Định. Mảnh giấy chàng ghi đúng 10 chữ “Anh đã trả tiền sửa giày cho cô bé rồi” chẳng hứa hẹn điều gì thế mà cũng làm trái tim mong manh lắm mộng nhiều mơ của cô bé 17 tuổi cảm động cất giữ một thời gian dài rồi…mới chán và đã xé nhỏ thả cho gió bay đi, nhưng kỷ niệm thì không thể bay đi.
Chàng là ai ? một “cố nhân” không tên tuổi, không cả bóng hình nhưng đã để lại trong lòng nàng một kỷ niệm đẹp êm đềm..
Nguyễn Thị Thanh Dương
( Feb.14- 2026)
