Danh sách các Phố công nghệ và thương mại theo sách “Lược Sử Tên Phố Hà Nội”:

a) Những Phố theo hướng Đông Tây, được sắp đặt theo từng đường từ Bắc xuống Nam
 

- Những Phố ở phía Bắc của Hồ Hoàn Kiếm (Hồ Gươm)
1. Hàng Đậu, Hàng Khoai
2. Hàng Chai, Cầu Đông, Cao Thắng
3. Hàng Mã, Hàng Chiếu
4. Lò Rèn, Hàng Cá, Ngõ Gạch, Nguyễn Văn Siêu, Chợ Gạo
5. Hàng Vải, Lãn Ông (Phúc Kiến), Hàng Buồm
6. Hàng Bút - Hàng Chĩnh
7. Cửa Đông, Hàng Phèn - Lương Ngọc Quyến
8. Bát Đàn, Hàng Bồ, Hàng Bạc, Hàng Mắm
9. Hàng Nón (có Mã Vĩ), Hàng Quạt (có Hàng Đàn) - Gia Ngư
10. Nguyễn Văn Tố, Yên Thái
11. Ngõ Trạm, Hà Trung - Hàng Chỉ
12. Thợ Nhuộn, Hàng Bông (có Hàng Bông Lờ và Hàng Hài), Hàng Gai, Thợ Tiện, Cầu
Gỗ, Hàng Thùng.

- Những Phố ở phía Tây của Hồ Hoàn Kiếm (Hồ Gươm)
13. Chân Cầm, Thọ Xương, Nhà Thờ

- Những Phố ở phía Đông của Hồ Hoàn Kiếm (Hồ Gươm)

14. Lò Sũ, Trần Nguyên Hãn, Lê Thạch, Đinh Lễ

- Những Phố ở phía Nam của Hồ Hoàn Kiếm (Hồ Gươm)
15. Hàng Khay, Tràng Tiền, Hàng Bài

b) Những Phố theo hướng Bắc Nam, được sắp đặt theo từng đường từ Đông sang Tây.
 

1. Hàng Muối, Hàng Tre, Hàng Vôi
2. Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ
3. Hàng Bè, Hàng Dầu
4. Mã Mây (có Hàng Mây)
5. Đào Duy Từ
6. Tạ Hiện, Đinh Liệt, Cầu Gỗ
7. Nguyễn Thiếp, Nguyễn Thiện Thuật, Hàng Giày
8. Hàng Giấy, Đồng Xuân, Hàng Đường, Hàng Ngang, Hàng Đào
9. Hàng Lược, Chả Cá, Hàng Cân, Lương Văn Can, Hàng Hành, Lê Thái Tổ
10. Hàng Hòm, Hàng Trống
11. Hàng Thuốc Bắc, Hàng Thiếc - Hàng Mành, Nhà Chung, Lý Quốc Sư
12. Hàng Rươi, Hàng Đồng, Bát Sứ
13. Hàng Cót, Hàng Gà, Hàng Điếu, Hàng Da - Đường Thành

​

Phố công nghệ và thương mại (Phố Nghề) ở Phố Cổ

Phố công nghệ và thương mại (Phố Nghề) thường bắt đầu bằng chữ “Hàng”, thường không có
tên theo nhân danh hay địa danh và thường có tên theo công nghệ và thương mại đặc biệt của
phố. Có tất cả 62 phố công nghệ và thương mại (phố nghề) ở Phố Cổ.

Bát Đàn (khác Hàng Đàn, coi Hàng Quạt)
Phố Bát Đàn tiếp liền với Hàng Bồ về phía tây và đi đến găp phố Phùng Hưng.
Xưa là đất thôn Nhân Nội Thị, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ), huyện Thọ Xương.
Phố này xưa có tên là phố Hàng Bát cũ, hồi trước chuyên bán các thứ bát, đĩa, ấm, chén bằng đồ
đàn, nên lấy tên mặt hàng mà đặt tên cho phố.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Vieille Des Tasses (phố cũ Hàng Chén).

Bát Sứ (Hàng Bát)
Phố Bát Sứ tiếp theo phố Hàng Đồng đi từ phố Hàng Vải đến phố Hàng Đàn.
Xưa là đất thôn Đông Thành Thị, tổng Tiền Túc (sau đổi thành tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ
Xương.
Phố này hồi trước chuyên bán các thứ bát, đĩa, ấm, chén bằng sứ nên lấy tên mặt hàng mà đặt
cho phố.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Tasses (phố Hàng Chén).

Cấm Chỉ (xem Hàng Bông Lờ)

Chả Cá
Phố Chả Cá đi từ phố Hàng Mã đến phố Lãn Ông (Phúc Kiến); nối liền phố Hàng Lược với phố
Hàng Cân.
Xưa kia phố Chả Cá là phố Hàng Sơn. Vào đầu thế kỷ 20, tại gia đình họ Đoàn ở nhà số 4 của
phố này có món ăn đặc biệt trong nhà, lấy cá nướng làm chả ăn cùng với bún và một số gia vị,
được bạn bè thưởng thức và khen ngợi. Sau đó gia đình họ Đoàn này mới nghĩ cách mở một cửa
hiệu, thường được gọi là hiệu ông Lã Vọng vì ngoài cửa có tượng Lã Vọng bằng gỗ xách một
xâu cá.
Món chả dần dần được người Hà Nội ưa thích và phố này được gọi là phố Chả Cá, dân chúng
hầu như quên hẳn tên cũ là phố Hàng Sơn, chỉ còn tồn tại trong tên dịch trong thời Pháp Thuộc là
Rue De La Laque (Phố Hàng Sơn).

Chân Cầm (xem thêm Hàng Quạt)
Phố Chân Cầm đi từ phố Lý Quốc Sư đến phố Phủ Doãn.
Xưa là đất thôn Minh Cầm, tổng Tiền Túc huyện Thọ Xương; sau đổi thành thôn Chân Cầm,
tổng Thuận Mỹ, huyện Thọ Xương.
Tương truyền rằng dân ở thôn này hồi xưa có nghề làm các thứ đàn: đàn tranh, đàn nguyệt, đàn
huyền, đàn thập lục…
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Lagisquet.

Chợ Gạo
Phố Chợ Gạo song hành với phố Ô Quan Chưởng đi từ đường Trần Nhật Duật đến phố Đào Duy
Từ.
Xưa là cửa sông Tô Lịch, thuộc địa phận thôn Hương Nghĩa cũ. Trên bờ sông tụ tập những hàng
bán gạo nên thành tên Chợ Gạo.
Tên thời Pháp Thuộc là Place De Commerce (Khu Buôn Bán).

Đồng Xuân
Phố Đồng Xuân đi từ phố Hàng Giấy thông vào phố Hàng Đường.
Xưa là đất phường Đồng Xuân, tổng Hậu Túc (sau đổi là tổng Đồng Xuân), huyện Thọ Xương
cũ. Trong phường này có một khu chợ lớn nhất Hà Nội là chợ Đồng Xuân.
Phố này còn có tên là phố Hàng Gạo. Do đó tên thời Pháp Thuộc là Rue Du Riz.

Gia Ngư
Phố Gia Ngư đi từ phố Hàng Bè đến phố Hàng Đào.
Xưa là đất thôn Gia Ngư, tổng Hữu Túc (sau đổi là tổng Đông Thọ) huyện Thọ Xương cũ.
Xưa có cái hồ rộng ở khu này (tên là Hồ Thái Cực) có nhiều cá to, thường được đưa vào thành
để tiến vua, do đó thành tên.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Tirant.

Hà Trung (xem Ngõ Trạm)

Hàng Bạc
Phố Hàng Bạc tiếp theo phố Hàng Mắm đến gặp chỗ tiếp giáp giữa phố Hàng Ngang với phố
Hàng Đào và ăn thông ra phố Hàng Bồ.
Hàng Bạc là 1 trong 36 phố phường của kinh thành Thăng Long cũ, chuyên nghề đúc bạc thoi
và đỗi tiền kẽm và bạc vụn. Những người làm nghề này họp thành phường, phần lớn là người
thôn Trâu Khê (giáp Đông An), huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Theo gia phả cũ nhất còn
giữ lại được (của họ Hoàng) thì lúc đầu có 2 người ở Trâu Khê ra Thăng Long ở phường Phục
Cổ (khoảng đầu phố Nguyễn Du, gần phố Huế hiện nay) làm nghề vàng bạc, đến đời Tây Sơn
mới có một ông tổ lên gửi rể ở giáp Nỗ Hạ, chợ Trương (Kim ngân Trương thị); như vậy hồi đó
đã có nghề vàng bạc ở phố này rồi.
Hiện có 2 ngôi đình là đình Kim Ngân và đình Trương Thị đều thờ tổ sư nghề bạc (tương truyền
là Hiên Viên hoàng đế, tổ bách nghệ) đều là của dân làng Trâu Khê cũ.
Phố Hàng Bạc đời Lê là giáp Nỗ Hạ, phường Đông Các, tổng Hữu Túc (sang triều Nguyễn đổi là
thôn Dũng Thọ, tổng Đông Thọ).
Đây là một phố tương đối cổ nhất của khu công nghệ thương mại của thành Thăng Long cũ, có
nhiều đền miếu vẫn tồn tại: đình Kim Ngân, đình Trương Thị, đình Dũng Hãn, đình Dũng Thọ…
Tên thời Pháp Thuộc là Rue de Changeurs (Phố của những người đổi “tiền bạc”).

Hàng Bài
Phố Hàng Bài đi từ cuối phố Tràng Tiền đến phố Hàm Long.
Xưa là đất thôn Vũ Thạch và thôn Hồi Mỹ, tổng Tả Nghiêm (sau đổi là tổng Kim Liên) huyện
Thọ Xương cũ.
Phố này xưa kia làm và bán những cỗ bài lá nên thành tên. Trong thời Pháp Thuộc có tên tạm
thời là đại lộ Đồng Khánh. Sau thời Pháp Thuộc có tên tạm thời là đại lộ Triệu Quang Phục.
 

Hàng Bát (xem Bát Đàn và Bát Sứ)

Hàng Bè
Phố Hàng Bè đi từ giao điểm của phố Hàng Mắm và Hàng Bạc đến (nối tiếp là) phố Hàng Dầu.
Xưa là đất thôn Gia Ngư, tổng Hữu Túc (sau đổi là tổng Đông Thọ), huyện Thọ Xương cũ.
Nguyên trước ở gần cửa ô Mỹ Lộc, đầu phố Hàng Bạc, giáp bờ sông Hồng có một cái bến tên là
Nam Phố, thuận tiện cho các bè bương nứa được đưa lên bờ để bán. Người bán họp thành Chợ
gọi là chợ Hàng Bè. Mới đầu chợ ở gần phố Hàng Tre, về sau mới dời dần vào phố Hàng Bè
hiện nay, do đó thành tên phố.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue des Radeaux (dịch từ tiếng Việt ra).

Hàng Bồ
Phố Hàng Bồ nối liền với phố Hàng Bạc ở về phía đông và phố Bát Đàn ở về phía tây.
Xưa là đất thôn Nhân Nội, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương cũ.
Phố này xưa kia là nơi tập trung những cửa hàng bán những thứ bồ đan bằng tre nớa.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Paniers (dịch từ tiếng Việt ra).

Hàng Bông
Phố Hàng Bông tiếp theo phố Hàng Gai đến gặp phố Cửa Nam và phố Phùng Hưng.
Xưa là đất các thôn Đông Thành, Bắc Thượng, Bắc Hạ và Yên Trung Hạ thuộc tổng Tiền
Nghiêm (sau là tổng Vĩnh Xương), huyện Thọ Xương cũ.
Hồi xưa phố chia ra làm 3 đoạn
Hàng Bông Hài hay Hàng Hài (bán giầy hài bằng giấy, dùng trong việc cúng lễ) ở quãng
đầu giáp phố Hàng Gai.
Hàng Bông Đệm (bán đệm bông và làm chăn) ở quãng giữa.
Hàng Bông Lờ (bán thêm những chiếc lờ đánh cá) ở quãng cuối, giáp phố Cửa Nam.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue du Coton (dịch từ tiếng Việt ra).

Hàng Bông Lờ (= Cấm Chỉ)
Ngõ Hàng Bông Lờ đi từ phố Tống Duy Tân (tức phố Kỳ Đồng cũ) đến phố Hàng Bông.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Llonde. Sau thời Pháp Thuộc đổi tên là phố Cấm Chỉ, tên đã được
người địa phương quen dùng vì nơi này xưa kia là nơi “cấm chỉ” không cho nhân dân đi sát vào
chân thành Thăng Long cũ. Đến năm 1964, mới đổi tên là Hàng Bông Lờ (hay gọi tắt là Hàng
Lờ?).

Hàng Buồm
Phố Hàng Buồm đi từ phố Chợ Gạo đến thông vào phố Lãn Ông về hướng tây. Ở phương tây
phố nối với phố Mã Mây (chạy hướng bắc nam).
Xưa kia là đất phường Hà Khẩu, tổng Tả Túc (sau đổi là tổng Đông Thọ), huyện Thọ Xương cũ.
Phố này hồi xưa ở gần cửa sông (= hà khẩu), tức là cửa sông Tô Lịch, thông với sông Hồng.
Tại phố này có đền Bạch Mã, là 1 ngôi đền cổ của kinh thành Thăng Long xưa. Phố Hàng
Buồm là nơi tập trung số đông các Hoa kiều ngay từ thời nhà Lê Trung Hưng.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue de Voiles (dịch từ tiếng Việt ra).

Hàng Bút (xem thêm Thuốc Bắc)
Phố Hàng Bút đi từ phố Thuốc Bắc đến gặp phố Bát Sứ.
Xưa là đất thôn Đông Thành Thị, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương
cũ.
Phố Hàng Bút còn có 1 tên cổ là phố Hàng Mụn vì có cửa hàng bán những mụn vải còn thừa
sau khi may quần áo. Về sau tại phố này xuất hiện cửa hàng bán bút Nho và mực giấy dùng viết
chữ Hán, do đó thành tên.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Combanère.

Hàng Bừa (xem Lò Rèn)

Hàng Cá
Phố Hàng Cá đi từ phố Hàng Đường đến gặp phố Thuốc Bắc. Phố Hàng Cá nối liền Ngõ Gạch
với phố Lò Rèn.
Xưa là 1 đoạn đê sông Tô Lịch, thuộc giáp Đông thôn Thuận Mỹ, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng
Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương cũ.
Tương truyền khi còn khúc đê sông Tô Lịch (độ 70 năm về trước) nơi đây là chỗ tập trung bán cá
của chợ Đồng Xuân (còn làm bằng tranh nứa). Về sau bỏ đê, lấp sông mở phố, nên gọi là phố
Hàng Cá.
Nay còn một ngôi đình ở thôn Đông Thuận ở số 27 giữa phố, thờ vị thần tên Lý Tiến. Theo
truyền thuyết Lý Tiến là 1 trong những anh hùng chống ngoại xâm đầu tiên của nước ta vào đời
Hùng Vương thứ 6 đã đánh giặc Ân nhiều trận nhưng cuối cùng bị hy sinh; sau đó Thánh Gióng
(Phù Đổng Thiên vương) mới xuất hiện.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue De La Poissonnerie (dịch từ tên tiếng Việt ra).

Hàng Cân
Phố Hàng Cân đi từ phố Lãn Ông (Phúc Kiến) đến phố Hàng Bồ.
Xưa là đất thôn Hữu Đông Môn và thôn Xuân Yên, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ),
huyện Thọ Xương cũ.
Phố này hồi xưa làm và bán các loại cân tiểu li, hoặc cân đòn ngang, có quả cân bằng sắt hay
bằng đá. Hiện nay phố này vẫn còn có hàng bán cân.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Balances (dịch từ tên tiếng Việt).

Hàng Chai
Phố Hàng Chai đi từ phố Hàng Rươi đến gặp phố Hàng Cót.
Xưa là đất thôn Vĩnh Trú, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Đồng Xuân) huyện Thọ Xương cũ.
Phố này hồi xưa là một ngõ chuyên bán chai lọ và bao ché cũ.
Tên thời Pháp Thuộc là Ngõ Ngang (Ruelle Ngõ Ngang).

Hàng Chiếu
Phố Hàng Chiếu nối liền phố Ô Quan Chưởng với phố Hàng Mã.
Xưa là đất thôn Thanh Hà, tổng Hậu Túc (sau đổi là tổng Đồng Xuân) huyện Thọ Xương. Nay
còn ngôi đình của thôn Thanh Hà ở số 77, giữa phố và ăn thông ra phố Ngõ Gạch.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue De Jean Dupuis (lấy theo tên của Jean Dupuis, tới đây trước khi
được ông Nguyễn Tri Phương mượn đường sông Hồng đi Vân Nam để buôn bán với Trung
Quốc).
Tuy nhiên dân địa phương vẫn gọi tên là Phố Mới vì nó mới lập sau các phố phường cổ truyền.
Theo André Schroeder trong Annam Études numisnatique (Tập Nghiên cứu về tiền cổ Việt Nam)
tập I trang 194 thì phố Mới do một viên quan Chưởng ấn về hưu lập ra, nên có tên là Phố Mới.
Trước kia tên phố Hàng Chiếu dùng để chỉ phố Ô Quan Chưởng bây giờ, vì ở phố này có nhiều
cửa hàng bán chiếu cói mua thẳng từ thuyền lên. Về sau các cửa hàng buôn bán chiếu mở lan
dần vào mãi bên trong.

Hàng Chỉ
Phố Hàng Chỉ đi từ phố Tố Tịch đến gặp phố Hàng Hòm.
Xưa là đất thôn Tố Tịch, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương cũ.
Phố này hồi xưa có một số nhà trong ngõ làm nghề se chỉ nên thành tên.
Tên thời Pháp Thuộc là Ruelle de Hàng Chỉ (Ngõ Hàng Chỉ) còn giữ tên đến bây giờ.

Hàng Chĩnh
Phố Hàng Chĩnh đi từ đường Trần Nhật Duật đến gặp phố Mã Mây.
Xưa là đất thôn Ưu Nghĩa và xóm Phất Lộc, phường Hà Khẩu, đều thuộc tổng Hữu Túc (sau đổi
là tổng Đông Thọ) huyện Thọ Xương cũ.
Phố này hồi xưa ở gần cửa Ô Ưu Nghĩa (còn có tên là cửa Ô Hàng Mắm), liền với bờ sông Hồng
và bán các thứ chĩnh, chum, vò, lải bằng sành.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Vases (dịch từ tên tiếng Việt ra).

Hàng Cót
Phố Hàng Cót đi từ phố Phan Đình Phùng nối liền đến phố Hàng Gà, xuyên qua phố Phùng
Hưng và Gầm Cầu.
Xưa là đất Ngũ giáp thôn Tân Khai và giáp Giáo Phường thôn Đông Thuận thuộc tổng Tiền Túc
(sau đổi là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương cũ.
Phố này hồi xưa bán các thứ cót đan bằng tre nứa, nên thành tên ấy.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Takou (phố Ta-cu).

Hàng Da
Phố Hàng Da đi từ phố Đường Thành đến gặp phố Hàng Bông (chạy ngang).
Xưa là đất giáp Yên Nội, thôn Bắc Thượng, Bắc Hạ thuộc tổng Vĩnh Xương, huyện Thọ Xương
cũ.
Phố này hồi trước toàn bán các loại da trâu bò thuộc, làm các thứ giày dép. Ở đầu phố có chợ
Hàng Da.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue des Cuirs (dịch theo tên tiếng Việt).

Hàng Dầu
Phố Hàng Dầu nối tiếp phố Hàng Bè và cuối cùng thông cùng 1 chiều với phố Đinh Tiên Hoàng.
Xưa là đất thôn Tả Vọng và thôn Kiếm Hồ, tổng Tả Túc (sau đổi là tổng Phúc Lâm), huyện Thọ
Xương cũ.
Phố này hồi xưa có bán các thứ dầu nam để đốt đèn, hoặc để tra vào một số dụng cụ.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Du Lac (Phố bên Hồ).

Hàng Đàn (xem Hàng Quạt và Chân Cầm)

Hàng Đào (xem thêm Hàng Vải và Thợ Nhuộm)
Phố Hàng Đào tiếp theo phố Hàng Ngang đến đầu phố Hàng Gai (chỗ giao điểm phố Hàng Gai
và Cầu Gỗ).
Xưa kia là đất phường Đại Lợi và phường Đồng Lạc, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ),
huyện Thọ Xương cũ.
Tại phường Đại Lợi xưa có nhiều người quê ở xã Đan Loan, tỉnh Hải Dương, có nghề nhuộm lụa
đào (hoặc điều) đã ra mở hiệu nhuộm các thứ nhiễu lụa màu đào (màu điều), nên đã thành tên
phố này ngay từ đầu thế kỷ 15 (theo Dư Địa Chí của Nguyễn Trãi).
Tên thời Pháp Thuộc là Rue De La Soie (Phố Hàng Tơ Lụa).

Hàng Đậu
Phố Hàng Đậu đi từ đường Trần Nhật Duật đến phố Phan Đình Phùng, phía bắc của Hàng Khoai.
Xưa vốn là đất phường Hòe Nhai tổng Yên Thành huyện Vĩnh Thuận và đất thôn Nghĩa Lập và
thôn Huyền Thiên tổng Đồng Xuân.
Phố này khi xưa chuyên bán các thứ đậu hột như đậu xanh, đậu đen, đậu nành…
Tên thời Pháp Thuộc là Rue des Graines (dịch từ tiếng Việt ra).
Ngõ Hàng Đậu ở quãng cuối phố Hàng Đậu, dãy nhà số chẵn và nối phố Hàng Đậu với phố
Hồng Phúc.
Tên thời Pháp Thuộc là Ruelle des Graines (ngõ Hàng Đậu).

Hàng Điếu
Phố Hàng Điếu nối từ phố Hàng Gà đến phố Đường Thành. Phố Đường Thành cắt ngang Hàng
Điếu và Hàng Da
Xưa là đất thôn Yên Nội, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương cũ.
Phố này hồi trước có bán điếu và xe điếu thuốc lào (hiện nay cũng còn có nhà bán).
Nay ở số 30 có ngôi đền Hỏa Thần (tục gọi là đền Nhà Hỏa) thờ một vị thần coi như có uy lực trị
được hỏa tai.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue des Pipes (dịch từ tiếng Việt ra).

Hàng Đồng (xem thêm Hàng Mã)
Phố Hàng Đồng nối tiếp phố Hàng Rươi đi từ phố Hàng Mã đến phố Hàng Vải và tiếp liền với
đầu phố Bát Sứ.
Xưa kia là đất thôn Đông Thành Thị, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ
Xương cũ.
Phố này khi trước chuyên bán các thứ đồ đồng như đỉnh, chuông, mâm, nồi, sanh, đèn, nến…
Tên thời Pháp Thuộc chung cho cả phố Bát Sứ và phố Hàng Đồng là Rue des Tasses (phố Hàng
Chén).

Hàng Đường
Phố Hàng Đường tiếp liền với phố Đồng Xuân và nối với phố Hàng Ngang.
Xưa là đất của thôn Vĩnh Hanh và thôn Đức Môn thuộc tổng Đồng Xuân, huyện Thọ Xương cũ.
Phố Hàng Đường ở trong khu trung tân buôn bán Hà Nội, là 1 trong 36 phố phường cũ, chuyên
bán các loại đường mứt, nên thành tên.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Du Sucre (dịch từ tiếng Việt).

Hàng Gà
Phố Hàng Gà tiếp theo phố Hàng Cót thông đến phố Hàng Điếu.
Xưa là đất thôn Tân Lập và Tân Khai, tổng Thuận Mỹ, huyện Thọ Xương cũ.
Phố này ở ngay gần cửa Đông Thành, có nhiều người đem gà vịt đến bán nên được gọi là phố
Hàng Gà Cửa Đông để phân biệt với Hàng Gà phố Huế (thường gọi là dốc Hàng Gà) đi từ ngã
tư phố Hàm Long đến Chợ Hôm.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Tien Tsin (phố Thiên Tân).

Hàng Gai
Phố Hàng Gai nối phố Cầu Gỗ với phố Hàng Bông.
Xưa là đất phường Đông Hà và phường Cổ Vũ, đất Thượng Thôn, tổng Tiền Túc (sau là tổng
Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương.
Phố này hồi xưa chuyên bán các thứ dây gai, khắc bản gỗ in các thứ sách truyện và bán các thứ
giấy ta để đóng sách vở, ngoài ra mỗi năm đến dịp Tết Trung Thu, có hay bày bán thêm các thứ
đèn, sư tử, hoa giấy cho trẻ em chơi tết.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue du Chauvre (dịch tên phố Hàng Gai mà ra).

Hàng Gạo (xem Đồng Xuân)

Hàng Giày
Phố Hàng Giày tiếp liền với phố Nguyễn Thiện Thuật về phía bắc, cắt ngang qua phố Hàng
Buồm và chạy dọc đến cuối phố Lương Ngọc Quyến.
Ngày trước phố Hàng Giày theo đúng tên gọi của dân chúng gồm có:
Nửa phố Hàng Giày hiện tại (đoạn ở phía nam Hàng Buồm).
Nửa phố Lương Ngọc Quyến (đoạn phía tây phố Tạ Hiện).
Đoạn phố Tạ Hiện từ phía nam phố Lương Ngọc Quyến đến ngõ Hài Tượng.
Phố này ở trên đất phường Hà Khẩu và Dũng Thọ, tổng Tả Túc (sau là tổng Đông Thọ) huyện
Thọ Xương.
Phố tập trung những thợ làm giày cổ truyền, đều là những người ở các làng Phong Lâm, Trúc
Lâm và Văn Lâm, thuộc huyện Từ Ký, tỉnh Hải Dương; và cùng thờ ba vị họ Phạm người cùng
làng, tổ sư nghề thuộc da và nghề giày.
Phố Hàng Giày ngày nay gồm 2 phố:
Phần phía bắc từ phố Hàng Chiếu đến phố Hàng Buồm là phố La Tát (Rue Lataste), khi
xưa có tên là phố Hàng Mãn.
Phần phía nam là phố Nguyễn Duy Hàn, tức là phố Hàng Giày cổ truyền. Nguyễn Duy
Hàn là tên của quan Tuần phủ Thái Bình bị Việt Nam Quang Phục Hội ném lựu đạn ám sát trong
thời Pháp Thuộc.

Hàng Giấy
Phố Hàng Giấy đi từ phố Hàng Đậu đến phố Hàng Khoai và tiếp liền đầu phố Đồng Xuân.
Xưa là đất thôn Hoè Nhai và thôn Huyền Thiên, tổng Hậu Túc (sau đổi là tổng Đồng Xuân),
huyện Thọ Xương.
Phố này hồi xưa bán các thứ giấy nam (?).
Tên thời Pháp Thuộc là Rue du Papier (do tên phố Hàng Giấy dịch ra).

Hàng Hài (xem Hàng Bông)

Hàng Hành (xem thêm Thợ Tiện)
Ngõ Hàng Hành đi từ phố Lương Văn Can đến ngõ Bảo Khánh.
Xưa là đất thôn Bảo Khánh và thôn Khánh Thụy Tả, tổng Tiền Túc (sau là tổng Thuận Mỹ)
huyện Thọ Xương cũ.
Ngõ Hàng Hành khi xưa có bán hành củ và có nhiều nhà làm nghề thợ tiện như cây đèn, ống
hương, đài, mâm, con tiện..
Tên thời Pháp Thuộc là Ruelle Des Oignons (dịch từ tiếng Việt ra).

Hàng Hòm
Phố Hàng Hòm đi từ giao điểm của phố Hàng Quạt và phố Hàng Nón đến giao điểm của phố
Hàng Gai và phố Hàng Bông, tiếp theo nó là phố Hàng Trống.
Xưa thuộc về thôn Yên Thái và thôn Thuận Mỹ, tổng Thuận Mỹ, huyện Thọ Xương.
Cách đây hơn 100 năm, một số người ở làng Hà Vĩ là 1 làng có nghề làm đồ cổ sơn thuộc huyện
Thường Tín tỉnh Hà Đông, ra đây mở tiệm làm hòm; đầu tiên là những hòm sơn đen đựng quần
áo cưới, những tráp sơn đen đựng giấy tờ. Về sau mới làm những hòm gỗ kiểu mới như vẫn còn
thấy hiện nay ở phố này. Do đó thành tên phố. Dân Hà Vĩ ra đây lập một ngôi đình gọi là đình
Hà Vĩ thờ một vị thánh sư nghề sơn không rõ tên họ.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue des Caisses (dịch từ tiếng Việt ra).

Hàng Khay
Phố Hàng Khay nối liền phố Tràng Tiền với phố Tràng Thi, ở phía nam của hồ Hoàn Kiếm.
Xưa là đất thôn Tả Vọng , tổng Hữu Tức (sau là tổng Đông Thọ) và thôn Võ Thạch, tổng Tả
Nghiêm (sau là tổng Kim Liên), huyện Thọ Xương.
Phố này hồi xưa chuyên làm đồ gỗ khảm xa cừ như tủ, sập, ghế và khay khảm, nên dân chúng
gọi tên là Hàng Khay.
Thời Pháp Thuộc gọi chung với phố Tràng Tiền là Rue Paul Bert. Sau thời Pháp Thuộc mới
tách ra là phố Hàng Khay. Trong thời Kháng Chiến, phố Hàng Khay có tên tạm thời là phố Anh
Quốc (Great Britain street).

Hàng Khoai
Phố Hàng Khoai đi từ đường Trần Nhật Duật đến gặp phố Hàng Lược.
Xưa là đất thôn Huyền Thiên, phường Đồng Xuân, tổng Hậu Túc (sau đổi là tổng Đồng Xuân)
huyện Thọ Xương cũ.
Phố này hồi trước mỗi khi có phiên chợ Đồng Xuân là nơi tập trung những hàng bán các loại
khoai như khoai lang, khoai sọ, khoai nước…
Tên thời Pháp Thuộc là Rue De Tubercules (tên dịch từ tiếng Việt ra).
Phố này có đền thờ Huyền Thiên Trấn Võ (cũng được thờ ở đền Quan Thánh).

Hàng Lờ (xem Hàng Bông Lờ)

Hàng Lược
Phố Hàng Lược đi từ phố Hàng Cót (và phố Phùng Hưng) cho đến phố Hàng Mã và nối với phố
Chả Cá.
Xưa là đất thôn Phủ Từ và thôn Vĩnh Trù, tổng Hậu Túc (sau đổi là tổng Đồng Xuân), huyện
Thọ Xương cũ.
Hồi xưa có cái cống bắt chéo qua sông Tô Lịch, ở phố ấy lại có nghề bán lược chảy đầu nên có
tên là Cống chéo Hàng Lược.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Du Sông Tô Lịch vì phố này chạy dọc theo sông Tô Lịch cũ. Sông
Tô Lịch bị người Pháp lấp từ năm 1889.
Sông Tô Lịch bắt nguồn từ sông Thiên Phù ở tây nam Hồ Tây và chia làm 2 ngành:
Một ngành phía đông chảy qua Thụy Khê đổ vào hào dọc phía bắc thành cũ quanh xuống
Cống chéo Hàng Lược rồi đi ra Sông Hồng (chỗ phía Chợ Gạo ngày nay).
Một ngành phía nam chảy về phía Cầu Giấy, qua Làng Láng và Ngã Tư Sở, rồi chảy vào
sông Nhuệ (Hà Đông).

Hàng Mã (xem thêm Hàng Đồng và Mã Mây)
Phố Hàng Mã đi từ đầu phố Hàng Đường và tiếp theo cuối phố Hàng Chiếu cho đến gặp phố
Phùng Hưng.
Xưa là đất thôn Yên Phú, tổng Hậu Túc (sau đổi là tổng Đồng Xuân), huyện Thọ Xương cũ.
Nay còn đình Yên Phú ở số 56 giữa phố.
Phố này thời trước chuyên làm tiền giấy, cành hoa, hài giấy, áo mũ giấy, dùng trong việc thờ
cúng mê tín tức là Đồ Mã, nên mới có tên là phố Hàng Mã. Phố này còn bán các thứ đồ chơi
bằng giấy cho trẻ con trong dịp Tết Trung Thu, các thứ hoa giấy, đèn giấy để trang trí trong các
ngày hội hè.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue de Cuivre (Phố Hàng Đồng) nhưng dân chúng vẫn gọi phân biệt 2
phố:
Phố Hàng Mã từ phố Hàng Đường đến đầu phố Chả Cá.
Phố Hàng Đồng ở quãng còn lại từ đầu phố Chả Cá đến phố Phùng Hưng.
Sau thời Pháp Thuộc, cả 2 chỉ còn có tên chung là phố Hàng Mã và kéo dài cho đến phố Phùng
Hưng để phân biệt với phố Hàng Đồng hiện tại ở phía bắc của phố Bát Sứ.

Hàng Mãn (xem Hàng Giày)

Hàng Mành
Hàng Mành đi từ phố Hàng Nón và thông ra tiếp theo là phố Lý Quốc Sư.
Xưa là đất thôn Yên Thái và phường Kim Cổ, đều thuộc tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận
Mỹ), huyện Thọ Xương cũ.
Phố này có từ đầu thế kỷ 19, do một số người thuộc làng Giới Tế ở huyện Yên Phong, tỉnh Bắc
Ninh cũ ra lập nghiệp tại đây. Làng Giới Tế là 1 làng chuyên làm mành đã có tên Nôm là “Rừng
Mành”. Hiện nay nghề mành vẫn còn ở một số nhà ở phố này.
Tên trong thời Pháp Thuộc (trong bản đồ) là Rue Des Stores (dịch từ tiếng Việt ra).

Hàng Mắm
Phố Hàng Mắm đi từ đường Trần Nhật Duật thông với phố Hàng Bạc.
Xưa là đất thôn Trường Thanh, tổng Tả Túc (sau đổi là tổng Phúc Lâm) huyện Thọ Xương.
Phố này hồi trước chuyên bán các thứ cá mắm và các thứ thủy sản khác. Khoảng ba bốn mươi
năm lại đây mới thêm nghề làm bia, mộ chí, và các đồ dùng bằng sành, đất nung…
Trong thời kỳ còn kinh thành Thăng Long, đây là vị trí của Ô Ưu Nghĩa (tục gọi là Ô Hàng
Mắm). Tên thời Pháp Thuộc là Rue De La Saumure (dịch từ tiếng Việt ra).

Hàng Mây (xem Mã Mây)

Hàng Mụn (xem Hàng Bút)

Hàng Muối
Phố Hàng Muối đi từ đường Trần Nhật Duật (chỗ cột đồng hồ) đến gặp phố Hàng Mắm và thông
với phố Hàng Tre.
Xưa là đất thôn Ưu Nghĩa, tổng Hữu Túc (sau đổi thành tổng Đông Thọ).
Phố này xưa chuyên bán muối nên có tên ấy.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Du Sel (dịch từ tên Tiếng Việt ra).

Hàng Ngang (xem thêm Hàng Buồm và Lãn Ông)
Phố Hàng Ngang tiếp theo phố Hàng Đường dọc tới tiếp theo là phố Hàng Đào.
Xưa là đất phường Diên Hưng, tổng Hữu Túc (sau đổi là tổng Đông Thọ) huyện Thọ Xương cũ.
Trước thời Pháp Thuộc có những Hoa thương người Quảng Đông và Phúc Kiến đến ở quây
quần với nhau, từ phố này sang phố Hàng Buồm và phố Lãn Ông. Tại phố này hồi đó có dựng
một cái cổng chắn ngang đường, cứ đến canh khuya hoặc khi cần thì đóng lại để giữ trật tự nên
dân chúng thường gọi là phố Hàng Ngang.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue des Cantonnais (phố của người Quảng Đông) nhưng dân phố vẫn
quen gọi là phố Hàng Ngang.

Hàng Nón
Phố Hàng Nón nối tiếp phố Hàng Quạt đến gặp phố Đường Thành. Có nhiều phố (chạy dọc
hướng nam bắc) chạy vào phố Hàng Nón: Hàng Hòm, Hàng Mành, Hàng Thiếc và Hàng Điếu.
Xưa là đất thôn Yên Nội, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ), huyện Thọ Xương cũ.
Phố này hồi trước gồm 2 phố:
Đầu phố là phố Mã Vĩ chuyên làm và bán những thứ hàng thêu có tua dùng trang sức cho voi
ngựa và cờ quạt (trước kia là phục vụ cho quan lại, về sau dùng cho việc tế tự).
Phần giữa và cuối phố là phố Hàng Nón làm và bán các thứ nón lá, nón dứa…
Tên thời Pháp Thuộc gọi chung 2 phố là Rue Des Chapeaux (phố Hàng Nón).

Hàng Phèn
Phố Hàng Phèn đi từ phố Thuốc Bắc đến nối tiếp là phố Cửa Đông.
Xưa là đất thôn Đông Thành Thị, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương
cũ.
Phố này hồi trước chuyên bán phèn chua, nên gọi là phố Hàng Phèn.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Vieux Marché (phố Chợ Cũ) vì xưa có Chợ họp ở đây, do đó
mới có tên cho thôn Đông Thành Thị (= chợ ở phía đông thành).

Hàng Quạt (xem thêm Chân Cầm)
Phố Hàng Quạt đi từ phố Lương Văn Can đến tiếp thông cùng chiều với phố Hàng Nón.
Xưa là đất thôn Tố Tịch và thôn Xuân Yên, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ), huyện
Thọ Xương cũ. Nay còn có đình ở số 74 của phố.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Eventails (dịch từ tiếng Việt ra), nhưng dân chúng vẫn phân
biệt 2 phố: phố Hàng Quạt ở nửa phía đông và phố Hàng Đàn ở nửa phía tây.
Phố Hàng Quạt cũ xưa có nghề làm quạt đồi mồi và quạt giấy và ăn lan qua một phần
phố Lương Văn Can. Nghề làm quạt này có trên 100 năm nay do một số người ở làng Đào Xá
Huệ, huyện Ân Thi, tỉnh Hưng Yên dời sang và có làm ngôi đình ở số 4 phố Hàng Quạt gọi là
đình “Xuân Phiến Thị” (chợ bán quạt ngày xuân).
Còn phố Hàng Đàn là một khu xưa kia có một số nhà làm đàn bán, nhưng dần dà chuyển
thành những cửa hiệu đóng những đồ gỗ chạm như kiệu bát cống long đình, sau này làm những
đồ gỗ thông thường như bàn ghế, mắc áo…
Ngày nay gom cả 2 phố Hàng Quạt và Hàng Đàn gọi chung là phố Hàng Quạt.

Hàng Rươi
Phố Hàng Rươi đi từ phố Hàng Lược đến phố Hàng Mã, thông qua phố Hàng Đồng.
Xưa là đất thôn Vĩnh Trù và thôn An Phú, tổng Hậu Túc (sau đổi là tổng Đồng Xuân) huyện Thọ
Xương cũ.
Phố này xưa kia cứ đến khoảng tháng chín âm lịch thì có nhiều người đến họp chợ bán rươi nên
gọi là phố Hàng Rươi.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Vers Blanes (do tên tiếng Việt dịch ra).
Rươi = con giun chân có đốt, thân có nhiều tơ nhỏ, ở vùng nước lợ, sinh theo mùa và ăn được.
Có món mắm rươi hay rươi nấu măng tươi. Tục ngữ có câu: “Trộm cắp như rươi”.

Hàng Son (xem Chả Cá)

Hàng Sũ (xem Lò Sũ)

Hàng Tàn (xem Hàng Trống)

Hàng Thêu (xem Hàng Trống)

Hàng Thiếc
Phố Hàng Thiếc tiếp theo phố Thuốc Bắc đến gặp phố Hàng Nón
Xưa là đất Yên Nội thành thôn, tổng Tiền Túc (sau là tổng Thuận Mỹ), huyện Thọ Xương.
Phố này chuyên làm và bán các thứ đồ dùng bằng thiếc, sắt tây, tôn, kẽm, và các loại kính.
Tên trong thời Pháp Thuộc là Rue de Ferblamtiers (phố Thợ Thiếc).

Hàng Thùng
Phố Hàng Thùng đi từ đường Trần Nhật Duật thông vào phố Cầu Gỗ.
Xưa là đất thôn Nam Phố tổng Hữu Túc (sau đổi thành tổng Đông Thọ) huyện Thọ Xương cũ.
Phố này hồi xưa chuyên làm các thứ thùng ghép bằng tre nứa gắn sơn, dùng để gánh nước, hoặc
đựng nước mắm, do đó gọi là phố Hàng Thùng.
Thời Pháp Thuộc chia làm 2 đoạn: Đoạn ăn ra đường Trần Nhật Duật gọi là Rue Rodony còn
đoạn thông vào phố Cầu Gỗ gọi là Rue Des Seaux (phố Hàng Thùng).

Hàng Tranh (xem Hàng Trống)

Hàng Tre
Phố Hàng Tre từ phố Hàng Mắm tiếp theo phố Hàng Muối đến phố Lò Sũ và thông ra phố Hàng
Vôi.
Xưa là đất các thôn Trừng Thanh Tả Giáp, Trừng Thanh Ngũ Trung Hầu, Bảo Linh và Thanh
Yên đều thuộc tổng Tả Túc (sau đổi là tổng Phúc Lâm), huyện Thọ Xương cũ.
Phố này khi xưa ở gần bờ sông, tiện cho việc bốc tre nứa lên bờ để bán. Pháp lập tòa án đầu tiên
ở nơi này, nên được gọi là “Tòa án Hàng Tre” (trụ sở tòa án này sau thành sở Công chánh
Đông Dương).
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Bambous (dịch từ tên tiếng Việt ra).

Hàng Trống
Phố Hàng Trống tiếp theo phố Hàng Hòm và sau đó nối liền với phố Lê Thái Tổ.
Xưa là đất thôn Tự Tháp, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ), huyện Thọ Xương.
Phố Hàng Trống xưa kia có mấy nghề chính như:
Nghề làm trống của dân làng Liêu Thượng (huyện Yên Mỹ, Hưng Yên).
Nghề làm lọng của dân làng Đào Xá (huyện Thường Tín, Hà Đông).
Nghề thêu của dân làng Quất Động và một số làng khác ở huyện Thường Tín, Hà Đông.
Những người dân các làng trên ra lập nghiệp ở đây trên 100 năm, phần lớn nhập tịch làng Tự
Tháp. Ngoài ra phố Hàng Trống còn có nghề vẽ tranh thờ nổi tiếng được gọi là “Tranh Hàng
Trống”.
Như vậy, Hàng Trống trước kia bao gồm cả Hàng Tàn, Hàng Thêu và Hàng Tranh.
Thôn Tự Tháp có nghĩa là thôn “tháp chùa” vì nó ở trong khu vực chùa Báo Thiên cũ dựng từ
đời nhà Lý. Hiện nay còn lại 2 ngôi đình trong đó có ngôi đình Đông Hương ở số 82 phố Hàng
Trống thờ vị thánh nữ tương truyền tên là Huệ, sống vào thế kỷ thứ 15. Trong cuộc kháng chiến
chống quân Minh của Lê Lợi, đã chuốc rượu cho quân Minh đang chiếm đóng Đông Đô uống
say rồi bảo chúng chui vào bao tải để tránh muỗi, sau đó bà bảo cho nghĩa quân đến bắt (và tấn
công vào thành). Ngôi đình thứ hai là đình Nam Hương.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Jules Ferry.

Hàng Vải (xem thêm Hàng Đào và Thợ Nhuộm)
Phố Hàng Vải tiếp theo phố Lãn Ông cho đến gặp phố Phùng Hưng.
Xưa là đất thôn Đông Thành Thị, tổng Tiền Túc (sau là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương cũ.
Phố này hồi xưa có nghề bán vải nhuộm nâu non. Nay còn ngôi đình ở số 43 gọi là đình Hàng
Vải, đó là đình của thôn Đông Thành Thị.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Étoffes (phố Hàng Vải).

Hàng Vôi
Phố Hàng Vôi đi từ phố Lò Sũ, nối liền phố Hàng Tre với phố Tôn Đản.
Xưa là đất thôn Hậu Lâu và Tây Luông, tổng Hữu Túc (sau đổi là tổng Đông Thọ), huyện Thọ
Xương cũ.
Phố này hồi xưa có nhiều nhà bán vôi.
Ở gác số 7, phố có đền thờ vua Lê Thái Tổ Lê Lợi nơi của đình làng Kiếm Hồ cũ. Đền bị thực
dân Pháp phá vỡ.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue de la Chaux (dịch từ tên tiếng Việt).

Lãn Ông
Phố Lãn Ông đi từ cuối phố Hàng Đường và đầu phố Hàng Ngang đến gặp phố Thuốc Bắc. Phố
Lãn Ông nối liền phố Hàng Vải và phố Hàng Buồm.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Phúc Kiến (Phố Người Phúc Kiến).

Lò Rèn
Phố Lò Rèn nối liền với phố Hàng Cá từ phố Thuốc Bắc đến gặp giao điểm của phố Hàng Gà và
phố Hàng Cót.
Xưa là đất thôn Tân Lập, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ), huyện Thọ Xương cũ.
Phố này có tên cũ là phố Hàng Bừa, mới đổi thành phố Lò Rèn vào đầu thế kỷ 20. Phần lớn dân
phố này ở làng Hòe Thị, huyện Từ Liêm dời ra đây. Người làng Hòe Thị vốn làm nghề rèn lâu
đời.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Forgerons (dịch từ tiếng Việt ra).

Lò Sũ
Phố Lò Sũ đi từ đường Trần Nhật Duật đến phố Đinh Tiên Hoàng.
Xưa là đất thôn Trang Lâu tổng Phúc Lân huyện Thọ Xương.
Phố này hồi trước có nhiều cửa hàng đóng và bán quan tài (thường gọi là Hàng Sũ), kèm theo
một số đồ gỗ khác.
Dân phần lớn là người làng Liễu Viên và làng Phượng Dực, huyện Thường Tín, tỉnh Hà Đông ra
lập nghiệp ở Hà Nội vào khoảng giữa thế kỷ thứ 19. Ở số 22 của phố này còn có đình Lò Sũ, thờ
vị tổ sư nghề này và ở số 30 là đình của thôn Trang Lâu cũ.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Albert Pouyanne.

Mã Mây (xem thêm Hàng Mã)
Phố Mã Mây đi từ phố Hàng Buồm chuyển theo hướng dọc từ bắc xuống nam đến gặp phố Hàng
Bạc.
Xưa là đất giáp Hương Tượng, phường Hà Khẩu, tổng Hữu Túc (sau đổi thành tổng Đông Thọ),
huyện Thọ Xương.
Phố này hồi xưa gồm 2 phố:
Phố Hàng Mây ở gần Hàng Buồm có những cửa hiệu bán song và mây.
Phố Hàng Mã ở cuối phố về phía Hàng Bạc có những cửa hàng bán đồ mã dùng trong
tang lễ như nhà táng, hình nhân. (Phố Hàng Mã này có trước phố Hàng Mã ở chợ Đồng Xuân,
nên sau khi phố Hàng Mã ở khu chợ Đồng Xuân xuất hiện, người ta thường gọi phố Hàng Mã ở
gần phố Hàng Bạc này là “phố Hàng Mã dưới” để phân biệt với “phố Hàng Mã trên” ở chợ
Đồng Xuân, chuyên làm và bán những hoa giấy đèn giấy dùng trong tế lễ).
Về sau 2 phố Hàng Mã và Hàng Mây này được gộp lại thành phố Mã Mây.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue des Pavillons noirs (phố Quân Cờ Đen) vì hồi Pháp đánh chiếm Hà
Nội, sau khi Đại úy Francis Garnier bị giết (1873) có 1 cánh quân Cờ Đen của Lưu Vĩnh Phúc
đóng ở phố này và phố Hàng Buồm.

Mã Vĩ (xem Hàng Nón)

Ngõ Gạch
Phố Ngõ Gạch tiếp liền phố Nguyễn Văn Siêu và đi ra gặp phố Hàng Đường.
Xưa là đất những thôn Hương Bài và Cổ Lương thuộc tổng Đồng Xuân, thôn Hương Nghĩa
thuộc tổng Phúc Lâm và thôn Dũng Thọ thuộc tổng Đông Thọ, đều trong phạm vi huyện Thọ
Xương cũ.
Phố này trước chuyên bán gạch ngói và vôi, nên thành tên. Trước khi Pháp đặt tên phố Án Sát
Siêu (tức phố Nguyễn Văn Siêu hiện tại) thì phố Ngõ Gạch bao gồm cả phố đó.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Briques (dịch từ tên tiếng Việt ra).

Phố Mới (xem Hàng Chiếu)
 

Phúc Kiến (xem Lãn Ông)
 

Thiên Tân (xem Hàng Gà)

Thợ Nhuộm (xem thêm Hàng Đào và Hàng Vải)
Phố Thợ Nhuộm từ phố Hàng Bông về hướng tây cho đến phố Hai Bà Trưng.
Xưa là đất thôn Đông Mỹ và Bích Lưu thuộc tổng Tiền Nghiêm (sau đổi thành tổng Vĩnh
Xương) huyện Thọ Xương.
Phố này vào thời Nhà Nguyễn có nghề nhuộm thâm. Thợ nhuộm là dân di cư đến từ những nơi
khác như làng Liêu Xá và Liêu Xuyên thuộc huyện Yên Mỹ tỉnh Hải Dương và làng Vân Hoàng
thuộc huyện Thường Tín, Hà Đông. Từ thời Pháp Thuộc, nghề nhuộm thất truyền vì không cạnh
tranh nổi với thuốc nhuộm công nghệ Tây phương do người Pháp đem sang.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Teinturiers (dịch từ tiếng Việt ra).

Thợ Tiện (xem thêm Hàng Hành)
Phố Thợ Tiện nối liền phố Hàng Gai và Cầu Gỗ, ở giữa phố Tô Tịch và phố Hàng Đào.
Xưa thuộc đất phường Đông Hà và phường Cổ Vũ tổng Tiền Túc (sau là tổng Thuận Mỹ) huyện
Thọ Xương.
Phố này có những cửa hàng nhỏ từ cuối thế kỷ 19 vừa tiện vừa bán những đồ thờ, mâm bồng,
đèn nến, ống hương, đài rượu, khuôn ván, mõ gỗ… Hàng gỗ tiện hoặc để mộc đen hoặc sơn son
kẻ chỉ vàng đắt giá hơn. Thợ tiện là người làng Nhị Khê huyện Thường Tín, Hà Tây. Về sau vì
cạnh tranh có nhiều cửa hàng khác nên phải dời sang phố Tô Tịch hay Hàng Hành.

Thuốc Bắc (xem thêm Hàng Bút)
Phố Thuốc Bắc đi từ phố Hàng Mã thông ra (nối liền) phố Hàng Thiếc.
Xưa là đất thôn Đông Thành Thị, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương
cũ.
Phố Thuốc Bắc khi xưa gồm 3 phố:
Từ đầu phía bắc đến phố Lãn Ông là phố “Hàng Quần Áo Cũ”.
Quãng giữa đến quá ngã ba phố Hàng Bút là phố “Hàng Quần Áo Mới”.
Quãng cuối là phố Hàng Bút.
có một số người ở làng Đa Ngưu (huyện Văn Giang tỉnh Bắc Ninh) sang đây mở hàng buôn
thuốc bắc nên đã thành tên phố.
Tên thời Pháp Thuộc trong bản đồ là Rue De Medicaments (tức là phố Thuốc Bắc).
 

Tràng Tiền
Phố Tràng Tiền đi từ đường Trần Quang Khải, giáp Viện Bảo Tàng Lịch Sử, qua phía bắc Nhà
Hát Lớn, rồi chạy thẳng đến đầu phố Hàng Khay.
Phố này sở dĩ thành tên là vì Triều Nguyễn vào năm 1813 đã lập xưởng đúc tiền (hay tràng
tiền) tại đây. Xưởng này có tên chữ là “Bảo Toàn Cục” ở vào địa phận ngõ Tràng Tiền và phố
Phạm Sư Mạnh hiện nay, mé tây giáp phố Ngô Quyền, mé nam giáp phố Lý Thường Kiệt, mé
đông giáp phố Phan Châu Trinh và mé bắc giáp phố Tràng Tiền.
Phố Tràng Tiền vốn thuộc địa phận làng Cổ Tân và làng Cựu Lâu thuộc tổng Phúc Lâm, huyện
Thọ Xương.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Paul Bert chạy dài cả phố Hàng Khay hiện tại cho đến ngã năm đầu
quãng trường nhà Hát Lớn; còn quãng tiếp theo cho đến đường Trần Quang Khải thì Pháp đặt là
Rue De France (Phố Pháp Quốc) vì đầu phố sát với khu vực nhượng địa đầu tiên mà triều đình
Huế ký cho Pháp vào năm 1873.
Sau thời Pháp Thuộc, phố Paul Bert chia lại ra phố Tràng Tiền và phố Hàng Khay; đổi phố Pháp
Quốc thành phố Đồn Thủy.
Ngõ Tràng Tiền song hành với phố Tràng Tiền về phía nam; đi từ phố Nguyễn Khắc Cần đến
phố Phan Châu Trinh. Ngõ này ở ngay phía bắc xưởng đúc tiền tức là Tràng Tiền cũ.
Tên thời Pháp Thuộc cho ngõ Tràng Tiền là Ruelle De La Sapèquerie (Ngõ Xưởng Đúc Tiền).
 

Phố theo Địa Danh ở Phố Cổ

Tên những Phố này lấy theo địa danh, thường không phải là phố công nghệ và thương mại (phố
nghề). Có tất cả 10 phố lấy theo địa danh.

Cầu Gỗ
Phố Cầu Gỗ nối liền phố Hàng Thùng với phố Hàng Gai.
Xưa thuộc thôn Gia Ngư phường Đông Hà tổng Đông Thọ (huyện Thọ Xương?).
Vào khoảng cuối thế kỷ 19, phía bắc phố này là 1 khu hồ ao ra tới phố Gia Ngư và sát phố Hàng
Bạc. Khu hồ ao này ăn thông ra Hồ Hoàn Kiếm nên người ta bắc “cầu gỗ” làm lối đi lại. Đến
thời Pháp Thuộc, Pháp lấp hồ dần dần mở phố nhưng cầu này vẫn còn tồn tại trong một thời gian
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Du Pont En Bois (dịch từ tiếng Việt ra).
Cầu Gỗ còn dùng đặt tên cho 1 cái ngõ nối liền phố Trung Yên, đi từ phố Gia Ngư đến phố Cầu
Gỗ. Ngõ này trước đây là phố Cao Bá Nhạ.

Cầu Đông
Phố Cầu Đông đi từ phố Đồng Xuân đến gặp phố Nguyễn Thiện Thuật, chạy sát theo cạnh phía
nam của chợ Đồng Xuân. Phố này mới mở sau khi xây lại chợ Đồng Xuân (1886) và được đặt
tên (Cầu Đông) vào năm 1991. Tên được đặt theo Cầu Đông khi xưa bắc qua sông Tô Lịch (đã
bị lấp 100 năm về trước).
Ngày xưa các phố Nguyễn Siêu (Nguyễn Văn Siêu), Ngõ Gạch, Hàng Cá và Hàng Lược là lòng
sông Tô Lịch. Từ phố Hàng Đào và Hàng Ngang muốn lên (chợ) Đồng Xuân thì phải qua sông
Tô Lịch ở ngã tư Ngõ Gạch - Hàng Đường. Do đó từ xưa đã bắc một cây cầu đá qua sông Tô
Lịch này, gọi là Cầu Đông vì ở ngay cạnh chùa Cầu Đông (số 38 phố Hàng Đường) và cũng
gần Cửa Đông (Cửa chánh Đông) của thành Thăng Long đời nhà Lê. Có 3 làng mang tên Cửa
Đông này và Cửa Đông thời nhà Lê có tên là Cửa Đông Hoa. (Cửa Nam có tên là Cửa Đại
Hưng). Cầu Đông bắc ngang sông Tô Lịch không còn nữa vì sông Tô Lịch bị lấp từ năm
1884, do đó tên của nó được đặt tên cho phố (Cửa Đông) mới mở cách cây cầu cũ (Cầu Đông)
không xa.

Cửa Đông
Phố Cửa Đông tiếp liền phố Hàng Phèn, đi từ phố Hàng Gà đến gặp phố Lý Nam Đế rồi ăn sâu
vào trong thành (Hà Nội) gần đến đường Nguyễn Tri Phương. Phố này đi qua Cửa Đông của
thành Hà Nội, do đó thành tên.
Cửa Đông của thành Hà Nội bị quân Pháp phá hủy trong khoảng 1894-1897. Vị trí cũ của cửa
này ở vào khoảng ngã tư phố Cửa Đông với phố Phùng Hưng hiện nay.
Tên thời Pháp Thuộc là Avenue Général Bichot.
Phố Cửa Đông này ở chỗ Cửa Đông của thành Hà Nội cũ còn phố Cầu Đông ở gần chỗ Cửa
Đông của thành Thăng Long cũ.

Đường Thành
Phố Đường Thành đi từ phố Phùng Hưng đến phố Hàng Bông ăn thông ra phố Phủ Doản. Phố
cắt ngang phố Hàng Điếu và phố Hàng Da.
Xưa là đất thôn Đông Thành, tổng Tiền Túc (sau đổi là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương cũ.
Phố này khi xưa là con đường đi vào Cửa Đông thành Hà Nội, do đó thành tên.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue De Citadelle (dịch tên Đường Thành mà ra).

Hà Trung (xem Ngõ Trạm)

Ngõ Trạm
Phố Ngõ Trạm đi từ phố Đường Thành đến phố Phùng Hưng.
Xưa là đất thôn Yên Trung, tổng Tiền Nghiêm (sau là tổng Vĩnh Xương) huyện Thọ Xương. Tại
thôn này xưa kia đã đặt trạm Hà Trung.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Bourret.

Nhà Chung
Phố Nhà Chung đi từ cuối phố Nhà Thờ đến phố Tràng Thi.
Xưa kia là đất thôn Tiên Thị, tổng Thuận Mỹ, huyện Thọ Xương.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue De La Mission (Phố “Hội Thừa Sai” hay phố “Hội Truyền Giáo”).
Hội Thừa Sai tức là Hội Truyền Bá Phúc Âm Paris (Mission d’Evangile De Paris).

Nhà Thờ
Phố Nhà Thờ đi từ phố Hàng Trống đến giữa phố Lý Quốc Sư và phố Nhà Chung.
Xưa kia là đất thôn Tự Tháp tổng Tiền Túc (sau là tổng Thuận Mỹ) huyện Thọ Xương nổi tiếng
với ngọn tháp Báo Thiên và ngôi chùa Báo Thiên, xây năm 1057 đời Lý Thánh Tông. Năm
1426, tháp Báo Thiên bị tướng nhà Minh là Vương Thông phá hủy. Chùa Báo Thiên còn lại đến
cuối năm 1883, Kinh Lược Bắc Kỳ là Nguyễn Hữu Độ theo ý của Công sứ Pháp là Bonnal phá
hủy chùa Báo Thiên và dâng đất cho Cố Puginier xây Nhà Thờ Lớn của Công Giáo La Mã. Nhà
Thờ này xây từ năm 1884 đến năm 1888.

Thọ Xương
Theo sách Hà Nội Sơn Xuyên Phong Tục thì Huyện lỵ của huyện Thọ Xương xưa kia ở phía
trong Cửa Đông của thành Hà Nội. Dưới thời Thiệu Trị mới dời về thôn Tiên Thị, tổng Thuận
Mỹ tức là khu phố bắc Nhà Thờ Lớn bây giờ gồm những phố Ấu Triệu, ngõ Huyện và ngõ Thọ
Xương.
Ngõ Thọ Xương hồi Pháp Thuộc có tên là Ruelle Père Dronet.

Yên Thái
Phố Yên Thái đi từ phố Hàng Mành đến phố Đường Thành.
Xưa là đất thôn Yên Thái tổng Thuận Mỷ huyện Thọ Xương. Hiện còn đình của thôn này ở số 8
ngõ Tam Thương gần đấy. Tại ngôi nhà số 24 của phố này có ngôi đình Chợ Thêu tên chữ là
Tú Đình Thị, thờ tổ sư nghề thêu là Lê Công Hành, người làng Quất Động, huyện Thường Tín,
tỉnh Hà Đông.
Tên thời Pháp Thuộc là Ruelle Yên Thái.

Phố theo nhân danh ở Phố Cổ

Tên những Phố này lấy theo nhân danh trong lịch sử, thường không phải là phố công nghệ và
thương mại (phố nghề). Có tất cả 20 phố lấy tên theo nhân danh trong lịch sử.

Cao Thắng
Phố Cao Thắng song hàng với phố Hàng Khoai về phía nam và đi từ phố Trần Nhật Duật đến
gặp đường Nguyễn Thiện Thuật.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Grappin.

Đào Duy Từ
Phố Đào Duy Từ đi từ cửa ô Đông Hà (chỗ tiếp giáp giữa phố Ô Quan Chưởng và phố Hàng
Chiếu) đến phố Lương Ngọc Quyến.
Thời Pháp Thuộc gồm có 2 phố:
Phố Sông Đào cũ (Rue de l’Ancient Canal) đi từ cửa Ô Đông Hà đến phố Hàng Buồm
Phố Đào Duy Từ đi từ phố Hàng Buồm đến phố Lương Ngọc Quyến.
Cũng có Ngõ Đào Duy Từ đi từ phố Đào Duy Từ đến phố Tạ Hiện. Ngõ này hồi Pháp Thuộc gọi
là Ngõ Sầm Công, sau đó trong thời kháng chiến có tên là phố Tôn Thất Yên.

Đinh Lễ
Phố Đinh Lễ đi từ phố Ngô Quyền đến phố Đinh Tiên Hoàng.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue De Fourés.

Đinh Liệt
Phố Đinh Liệt tiếp liền với phố Tạ Hiện đi từ phố Hàng Bạc đến phố Cầu Gỗ.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue O’dendhal.

Đinh Tiên Hoàng
Phố Đinh Tiên Hoàng đi sát cạnh bờ Hồ Hoàn Kiếm từ cuối phố Hàng Đào, chỗ tiếp giáp với
phố Cầu Gỗ đến cuối phố Tràng Tiền, đầu phố Hàng Bài.
Tên thời Pháp Thuộc là Boulevard Francis Garnier.
Phố Đinh Tiên Hoàng xưa kia có nhiều đền chùa di tích cổ đã bị Pháp phá hủy như chùa Liên
Trì, hiện nay chỉ còn tháp ở ven hồ Hoàn Kiếm. Hiện giờ cạnh phố này còn đền Ngọc Sơn và
đền Bà Kiệu là 2 thắng tích của Hà Nội.

Lãn Ông
Phố Lãn Ông đi từ cuối phố Hàng Đường và đầu phố Hàng Ngang đến gặp phố Thuốc Bắc. Phố
Lãn Ông nối liền phố Hàng Vải và phố Hàng Buồm.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Phúc Kiến (Phố Người Phúc Kiến).

Lê Thạch
Phố Lê Thạch ở cạnh vườn hoa Chí Linh, đi từ phố Ngô Quyền đến phố Đinh Tiên Hoàng.
Tên thời Pháp Thuộc là Avenue Chavassieux.
Lê Thạch là cháu kêu Lê Thái Tổ bằng chú. Ông tử trận năm 1421 trong cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn.

Lê Thái Tổ
Phố Lê Thái Tổ đi từ phố Lương Văn Can chạy men theo Hồ Hoàn Kiếm đến phố Tràng Thi.
Tên thời Pháp Thuộc là Avenue Beauchamp.

Lương Ngọc Quyến
Phố Lương Ngọc Quyến đi từ đường Trần Nhật Duật đến phố Tạ Hiện.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Galet.

Lương Văn Can
Phố Lương Văn Can tiếp liền phố Hàng Cân và đi từ phố Hàng Bồ đến đầu phố Lê Thái Tổ, gần
bờ hồ Hoàn Kiếm.
Tên thời Pháp Thuộc là phố Lê Quý Đôn.

Lý Quốc Sư
Phố Lý Quốc Sư đi từ phố Hàng Bông đến phố Nhà Thờ.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Lamblot.
Lý Quốc Sư tên là Nguyễn Chí Thành, pháp hiệu là Minh Không (cũng có nơi gọi là Không Lộ
hoặc Khổng Minh Không), người làng Đàm Xá, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình, trụ trì ở Chùa
Keo (huyện Vũ Tiên, tỉnh Thái Bình).

Lý Thái Tổ
Phố Lý Thái Tổ đi từ phố Lò Sũ đến phố Tràng Tiền, trước Nhà Hát Lớn của thành phố Hà Nội.
Tên thời Pháp Thuộc là Boulevard Amiral Courbet.

Ngô Quyền
Phố Ngô Quyền đi từ phố Hàng Vôi đến phố Hàm Long.
Tên thời Pháp Thuộc là Boulevard Henri Rivière.

Nguyễn Hữu Huân (Thủ Khoa Huân)
Phố Nguyễn Hữu Huân đi từ cột đồng hồ ở đường Trần Nhật Duật đến phố Lò Sũ.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Maréchal Pétain. Sau đó cho đến 1964, phố lần lượt có những tên
tạm thời là phố Bắc Ninh rồi phố Phan Thanh Giản.

Nguyễn Thiện Thuật
Phố Nguyễn Thiện Thuật ở phía sau chợ Đồng Xuân, và đi từ phố Hàng Khoai đến phố Hàng
Chiếu.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Lepage, sau đó tạm thời đổi là phố Tân Thuật cho đến 1964 thì có
tên Nguyễn Thiện Thuật.

Nguyễn Thiếp
Phố Nguyễn Thiếp đi từ phố Nguyễn Trung Trực đến phố Nguyễn Thiện Thuật.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Duranton.

​

Nguyễn Văn Siêu
Phố Nguyễn Văn Siêu xưa là dòng sông Tô Lịch chảy từ phố Ngõ Gạch xuống, qua phố Nguyễn
Văn Siêu này và phố Chợ Gạo rồi chảy ra Sông Hồng.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Án sát Siêu. (Án sát là chức của ông Nguyễn Văn Siêu). Sau đó có
tên là phố Phương Đình cho đến năm 1964 mới có tên phố Nguyễn Văn Siêu cho tới ngày nay.
(Phương Đình là tên hiệu của Nguyễn Văn Siêu).

Nguyễn Văn Tố
Phố Nguyễn Văn Tố ở vào khu chợ Hàng Da đi từ cuối phố Đường Thành đến phố Phùng Hưng.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Nguyễn Trãi.

Tạ Hiện
Phố Tạ Hiện đi từ phố Hàng Buồm đến phố Hàng Bạc và thông ra phố Đinh Liệt.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Géraud, nhưng dân chúng quen gọi là Ngõ Quảng Lạc, vì giữa phố
chật hẹp này có rạp hát Quảng Lạc (sau đổi tên là rạp Kim Lan) là 1 trong những rạp hát cũ nhất
của Hà Nội.

Trần Nguyên Hãn
Phố Trần Nguyên Hãn đi từ phố Đinh Tiên Hoàng đến đường Trần Quang Khải,
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Balny.

Phố công nghệ và thương mại (Phố Nghề) không ở ngay trong Phố Cổ.

Phố công nghệ và thương mại (Phố Nghề) thường bắt đầu bằng chữ “Hàng”, thường không có
tên theo nhân danh hay địa danh và thường có tên theo công nghệ và thương mại đặc biệt của
phố. Có 9 phố công nghệ và thương mại không ở trong Phố Cổ đáng được chú ý.

Hàng Bột
Phố Hàng Bột đi từ phố Nguyễn Thái Học đến phố Nam Đồng.
Xưa là đất phường Thịnh Hào, tổng Hạ Huyện, huyện Vĩnh Thuận và đất Cổ Giám, thôn Văn
Hương, tổng Yên Hòa, huyện Thọ Xương.
Phố này hồi trước có nhiều nhà làm các thứ bột nếp, bột tẻ, cắt thành những thoi nhỏ rồi phơi
khô, đem bán, do đó thành phố.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Soeur Antoine.
Hàng Bột còn là tên một ngõ nối phố Hàng Bột với phố Phan Phù Tiên. Tên thời Pháp Thuộc
là Voie 205 (đường 205).

Hàng Bún
Phố Hàng Bún đi từ đường Yên Phụ đến phố Phan Đình Phùng.
Xưa là đất thôn Yên Ninh và thôn Yên Thành, tổng Yên Thành, huyện Vĩnh Thuặc cũ.
Thôn Yên Ninh xưa có nghề làm bún nổi tiếng, sợi nhỏ và trắng do đó có tên phố này.
Tên thời Pháp Thuộc là Rue Des Vermicelles (dịch từ tiếng Việt ra).

Hàng Cháo (xem thêm Hàng Hương)
Phố Hàng Cháo nối ngang phố Hàng Bột với phố Nguyễn Thái Học.
Xưa thuộc làng Yên Trạch tổng Yên Thành huyện Vĩnh Thuận.
Khu này xưa chuyên môn chẻ tăm hương và làm hương đen nên trong thời Pháp Thuộc còn có
tên là ngõ Hàng Hương. Nghề làm hương đen là nghề cổ truyền của làng Cổ Giám cũ gần khu
vực này. Còn ngõ Hàng Hương ở phố Phùng Hưng, nối ngang phố này với phố Lý Nam Đế
thì chuyên làm hương sạ.
Tên thời Pháp Thuộc là Voie 206 (đường 206), sau đổi là phố Bảng Nhãn Lê Quý Đôn). Từ sau
thời Pháp Thuộc mới đổi là phố Hàng Cháo vì có nhiều người bán cháo rong ở phố này.

​
 

​