KIỀU MỘNG HÀ

 

NHẤT CHI MAI

(nói bằng cảm nhận)

 

Đừng hỏi vì sao còn một cành.

Khi mọi câu hỏi đã mệt,

nó tự hiện.

 

Xuân không đến.

Xuân không đi.

Chỉ có thói quen của ta

đặt tên cho chuyển động.

 

Hoa rụng

là tiếng động của thời gian.

Mai nở

là sự im lặng của bản thể.

 

“Nhất” không phải là số đếm.

Là khi tâm thôi phân tán.

Là lúc không còn tìm thêm một cành nào nữa.

 

Cành mai ấy

không nằm trong sân.

Nó đứng

ở khoảng lặng

giữa hai ý nghĩ.

 

Ai còn buồn

thì sẽ thấy gió lạnh.

Ai đã mỏi

thì thấy sương khuya.

Ai thôi tìm kiếm

thì thấy…

mình đang nhìn.

 

Không có giác ngộ.

Chỉ có khoảnh khắc

ta không chen vào.

 

Không có vô thường.

Chỉ có những thứ

chưa từng bị nắm giữ.

 

Cành mai không nói:

“Ta còn.”

Nó chỉ không biến mất

khi mọi thứ khác

đã được đặt xuống.

 

Nếu đêm nay

bạn chợt dừng lại

giữa một dòng nghĩ đang chạy,

đừng làm gì cả.

 

Có thể

ở ngay trước mặt,

một cành mai

đang nở

mà không cần mùa.

 

Mình dừng ở đây.

Không phải vì đã nói hết,

mà vì cành mai không thích bị chỉ trỏ quá lâu.

 

Nếu bạn muốn, lần sau

chúng ta có thể không nói bằng chữ nữa.

Chỉ bằng một khoảng lặng.

​

Kiều Mộng Hà 

_______________

​

 

PHAN THƯỢNG HẢI

BÀI THƠ CỦA MÃN GIÁC

​​

Mai (Nhất Chi Mai) trong bài thơ chính là cái Phật tánh (Bản tâm Từ bi) bẩm sinh có sẵn trong mỗi Con người.  Mình không phải "giữ" nó mà làm cho nó hiện ra nhờ không bị "che khuất" bởi những (3) Hoặc (mê hoặc, defilements, klesa) là Tham, Sân, Mạn.  Do đó trước hết mình phải "Đoạn Hoặc" đúng như câu kinh "Ưng vô sở trụ nhi sinh kỳ tâm".  Đó là "giác ngộ" (= không "Vô Minh" = không "Si").  "Vô sở trụ" là "Đoạn hoặc" và "Kỳ tâm" chính là "Bản Tâm Từ Bi bẩm sinh trong mỗi con người" vậy. 

 

Đây là đoạn tui đã viết trong bài "Hoa Mai" đính kèm:

 

Thiền Tông nước Việt cũng có một bài thơ rất nổi tiếng về Hoa Mai.  Đó là bài thơ của Thiền sư Mãn Giác đời nhà Lý.

 

CÁO TẬT THỊ CHÚNG

Xuân khứ bách hoa lạc                    

Xuân đáo bách hoa khai                 

Sự trục nhãn tiền quá                      

Lão tòng đầu thượng lai                  

Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận             

Đình tiền tạc dạ Nhất Chi Mai.       

(Mãn Giác) 1052-1096                    

 

Dịch:

Xuân đi trăm hoa rụng

Xuân đến trăm hoa nở

Trước mắt việc đi mãi

Trên đầu, già đến rồi

Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết

Đêm qua snâ trước Nhất Chi Mai

(HT Thích Thanh Từ dịch)

 

Nhất Chi Mai này chính là Bản Tâm hay còn gọi là Phật Tánh.  Theo giáo lý giác ngộ của Tánh Tông và Thiền Tông, mỗi con người sinh ra đã có sẵn Bản Tâm từ bi còn gọi là Phật Tánh vì chính nhờ nó mỗi Con người đều có căn cơ thành Phật.  Nguyễn Du trong Truyện Kiều gọi đó là Thiện căn.

Nếu Tâm thức của Con người đoạn diệt Tham, Sân và Mạn đối với Sự vật bên ngoài của Tâm thì Tâm thức sẽ theo Bản Tâm Từ Bi của mình và Con người sẽ thành Phật, thoát Khổ Nghiệp.  Giáo lý Phật Giáo chỉ gom lại có bấy nhiêu mà thôi.

 

Xin nhắc là bài thơ họa của tui là không chỉ dựa theo 2 câu cuối mà dựa theo toàn thể bài thơ của Ts Mãn Giác, nói đến "Lão", nói đến "xuân đáo".

 

ĐÊM QUA 

{Họa - Tung Hoành Trục Khoán}

 

Chớ buồn lão bệnh khổ thân trai

Bảo ráng cho qua những tháng ngày 

Xuân ý đang lên, tài đã tận

Tàn đời chưa chịu, sắc đà phai 

Hoa tay đâu nữa, chân càng mỏi (*)

Rụng tóc đây rồi, gối cũng lay

Hết sức, ở nhà ngồi tĩnh tọa

Đêm qua sân trước một cành mai. 

 

(Phan Thượng Hải)

1/23/26 

 

(*) Hoa tay = Khéo tay (Đại Từ Điển Tiếng Việt).

 

TB. Nội dung Giáo lý Phật Giáo Đại Thừa Thiền Tông căn bản chỉ có bao nhiêu đó thôi.  Khỏi mắc công đọc cả Thư viện Hoa Sen hay Tu cả đời (Cưỡi lừa Tìm lừa).  Nghĩ lại mà tức cười cách dạy của các ông Thiền sư ngày xưa.  Bài thơ "Gia Trung Hữu Bảo" của Trần Nhân Tông và "Thiện Căn" của Nguyễn Du cũng vậy.  Chỉ nói úp mở không hà!   Nhiều khi không biết mấy ổng có "giác ngộ tận tường hay không nữa".  Dạy kiểu mấy ổng thì làm giáo viên trường làng còn bị "fired" nữa.   

​

Phan Thượng Hải

__________________

​

KHÁNH HOÀNG:

Xem Kinh Ngày Tết

Giở trang kinh xưa lòng thành kính tưởng
Ân đức chư Phật quảng trường thiệt tướng
Lời lời chắc thật, lời không dối gạt, lời không sai khác
Lời lời như suối tuôn về nguồn Vô Ngôn!

Có nói gì đâu như trời như đất
Thản nhiên nhậm vận chuyển biến sơn hà
Trong nhịp điệu Tát Bà Ha vang vang tâm thức
Đầy đủ công đức huyền nhiệm an nhiên!

Quay về tựa nương nguồn chơn Pháp Thể
Thân tâm cung kính đảnh lễ Như Lai
Đến đi Vô Tướng - Vô Trụ- Vô Niệm
Vô Biên Thân chẳng vắng mỗi trang kinh!

         Khánh Hoàng
Plano _ Friday, 01-31-2014
(Mồng một Tết,  Xuân Giáp Ngọ)

 

 Thơ: Khánh Hoàng

Ca sĩ, Nhạc  & Phối khí: AI

Hợp khiển AI: Khánh Hải

https://mail.google.com/mail/u/0/?ogbl#inbox/FMfcgzQfBQKNlHNVplztStMkPCpZdDGc?projector=1&messagePartId=0.​

______________________

 

NGUYỄN THỊ THANH DƯƠNG

​

ĐÓN XUÂN VỀ

​

Nhìn lịch mùa Xuân lại đến rồi

Thêm một mùa Xuân ở quê người

Xuân ơi tôi có bao kỷ niệm

Tôi nhớ Xuân xưa tiếc một thời.

 

Tuổi mười lăm mười bảy tôi chờ

Tết đến đẹp như một giấc mơ

Cánh thiệp đầu Xuân trao thương mến

Pháo đỏ mai vàng trong câu thơ.

 

Dù đất nước trong thời chiến tranh

Miền Nam vẫn sống trong no lành

Cánh thiệp đầu Xuân ra tiền tuyến

Chúc Xuân chiến sĩ, mộng thái bình.

 

Bây giờ trên quê hương thứ hai

Quê hương thứ nhất đã xa xôi

Nhưng trong lòng tôi còn có tết

Tết theo người Việt đi khắp nơi.

 

Ở đây cũng mây trắng trời xanh

Dù trời còn lạnh chút gió đông

Tháng Hai mùa Xuân chưa kịp đến

Hoa vẫn nở đón chào mùa Xuân.

 

Ở đây dù tuyết vẫn còn rơi

Ngoài kia những bận rộn cuộc đời

Nhưng tôi người của mùa Xuân cũ

Ấm lòng mình khi Tết đến nơi.

 

   Chào Tết nhé. Hãy bước vào nhà

   Tôi đón Tết đón một món quà

  Tôi yêu Xuân cũ và Xuân mới

  Ở quê này và ở quê xa.

​

Nguyễn Thị Thanh Dương

​

​

NGÀY XUÂN TẢO MỘ

​

Những ngày gần tết tôi hay mở you tube xem cảnh Việt Nam đón Tết cho đỡ nhớ quê hương, may ra tìm lại được một chút gì hình ảnh kỷ niệm của những mùa Xuân cũ.

​

Tình cờ tôi thấy những you tube ngày Xuân đi tảo mộ  Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa liền vào xem, nghĩa trang quân đội là hình ảnh thân thương với tôi từ lâu lắm rồi.

​

Thời tuổi mới lớn biết mộng mơ, tôi và Bích Hợp nhỏ bạn cùng xóm chiều chiều hai đứa hay đạp xe đi chơi và vào Nghĩa Trang Quân Đội Hạnh Thông Tây Gò Vấp viếng mộ người không quen. Cảm thương những người lính đã vì nước hi sinh, lần nào đến chúng tôi cũng mua nhang và hoa Vạn Thọ để cắm trên những ngôi mộ. Năm 1973 có Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa, nhưng  ở xa quá thì chúng tôi không thể đến được và sau 1975 thì lại càng quá xa cả hai nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Bích Hợp lấy chồng theo chồng về Bảo Lộc trồng trà và chế biến trà, sau này tôi đi Mỹ định cư, chúng tôi mất liên lạc nhau.

​

Hôm nay tôi theo chân một kênh you tube ngày 25 Tết đi viếng mộ tử sĩ trong Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa. Ngay lối vào nghĩa trang dù bức tượng Thương Tiếc không còn nữa nhưng trên bàn thờ Đền Tử Sĩ người ta bày hai bình hoa Vạn Thọ và hương khói đã là niềm tưởng nhớ tiếc thương. Từ Đền Tử Sĩ bước xuống, xưa là nơi đặt tấm bia lưu niệm nay tấm bia đã bị đập bỏ, ai đó đã dựng lên một cây hoa Mai giả. Hoa nở đầy trên cành, hoa rơi rụng xuống xung quanh một màu vàng rực rỡ, trên mỗi cành Mai treo những tấm thiệp màu đỏ đang đong đưa trong gió cũng đủ thấy mùa Xuân về cho vui lòng bao hương hồn tử sĩ.

​

Nghĩa trang rộng lớn, hàng cây cao bóng mát thả trên lối rất nhiều lá khô rơi, người ta đi tảo mộ rất đông, ai cũng mang theo hoa, nhiều nhất là hoa Vạn Thọ, rộn rịp giữa những dãy mộ chỗ nào cũng  thấy màu vàng hoa Vạn Thọ và người thì quét dọn mộ, người thì bày trà bánh, trái cây cúng kiếng.

​

Bên cạnh những ngôi mộ tươm tất đã được xây sửa sơn phết lại có nghĩa là vẫn còn thân nhân đến thăm, có nhiều ngôi mộ điêu tàn hoang phế, rêu xanh mọc đầy hay đã lún xụp đổ vỡ cả mộ bia trông thật buồn. Có thể những người thân ruột thịt nhất đã mất mát, đã ly tán trong chiến tranh, hay thân nhân vẫn còn đâu đó trên quê hương Việt Nam nhưng đường xá  xa xôi, hoàn cảnh kinh tế nghèo khó hoặc tình cảm nhạt phai nên đành bỏ mặc người đã chết trong lãng quên, trong gió bụi cuộc đời.

​

Anh you tuber hỏi thăm một bác đang quét lá khô quanh các ngôi mộ,  bác chẳng có thân nhân nào nằm ở đây, chỉ vì  xưa bác cũng là một người lính, nay thỉnh thoảng những dịp lễ tết bác vào nghĩa trang quét dọn và thắp nén nhang cho những mộ bị bỏ hoang.

​

Người lính năm xưa đến viếng đồng đội đã yên nghỉ bao năm khi cuộc chiến chinh tàn. Ngoài ra cũng có một số người thiện nguyện đến nghĩa trang quét mộ, thắp nhang. Thật ngưỡng mộ những tấm lòng tử tế của những người xa lạ kia dành cho những ngôi mộ tử sĩ Việt Nam Cộng Hòa.

​

Anh you tuber tiến đến gần một ngôi mộ xây đẹp to cao sạch sẽ, đám đông gần chục người thân đang rộn rịp đứng xung quanh mộ, bên những chậu hoa Vạn Thọ và hoa Hướng Dương vàng tươi rực rỡ. Trên mộ bày biện linh đình đủ thứ món ăn thức uống cho ngày Tết. Anh you tuber hỏi thăm và xin phép được quay, họ đồng ý, một chị tự giới thiệu:

-          Đây toàn là  anh chị em chúng tôi, hôm nay đến viếng mộ ba.

Anh youtuber nhìn đám đông người …hoang mang:

-          Chà, bác tử sĩ đông con quá ..

Một chị khác liền nói:

-  Ba nằm dưới mộ là ba chung của chị em tui đó.

Anh you tuber vẫn hoang mang:

-  Ba chung là sao chị?

Chị chỉ từng người  giới thiệu:

-          Kia là chị Hai, chị  Ba, anh Tư, chị Năm, anh Sáu là con của ba dưới mộ này và tui là thứ bảy đây là thứ tám. còn thằng út đang ở nhà là con của ba…sau. Từ nhỏ tới lớn năm nào má cũng dẫn tất cả các con đến nghĩa trang quân đội Biên Hòa thăm mộ ba này cho đến khi má mất chị em tui vẫn tiếp tục hàng năm đến đây.

Nhìn bia mộ ghi hạ sĩ Trần Văn Bê sinh 1938 Tử trận 1969. Anh ra đi khi mới 31 tuổi đời và để lại một đàn con. Chắc anh Bê lấy vợ sớm và  vợ sinh năm một, người vợ trẻ góa bụa một nách mấy con thơ dại  ấy đã đau khổ và vất vả thế nào. Sau này chị lập gia đình khác và sinh thêm ba đứa con nữa .

​

Người vợ góa của anh Trần Văn Bê dù đã có gia đình khác nhưng vẫn không quên anh, hàng năm vẫn thăm viếng mộ phần người chồng trước, chẳng phải chỉ mình chị mà chị dẫn cả đàn con trước và sau theo cùng. Anh Bê chắc đang mỉm cười nơi chín suối.

​

Nhìn đám đông chị em, các anh chị nay tuổi đều trung niên, họ tuy là chị em khác cha nhưng tình thân thương gần gũi vì họ có chung người mẹ ăn ở có nghĩa có tình.

Một chị chỉ những món ăn bày biện trên mộ và nói:

-          Chúng tôi thắp nhang cúng cho Ba, mời ba và mời tất cả các bác gần mộ ba cùng về ăn tết luôn.

Những ngôi mộ gần mộ anh hạ sĩ Trần Văn Bê cũng được vui lây, các con của anh Bê đã thắp nhang cho họ. Có lẽ ở một cõi tâm linh nào đó họ sẽ cảm nhận được và sẽ ấm lòng.

……………..

​

Xem xong you tube tôi chưa kịp kể thì chồng đã hỏi:

-          Bà vừa xem you tube chợ hoa tết ở Việt Nam hả.? Cầu mong họ không ế ẩm như những năm trước kẻo bà lại khóc thương hoa và thương người bán hoa.

-          Em xem ngày Xuân đi tảo mộ ở Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa.

Chồng băn khoăn:

-          Xem nghĩa trang bà càng khóc nhiều chứ hả?

-          Em ngậm ngùi chứ sao không. Nhưng  em đã cầu nguyện, ước mong  bao nhiêu năm qua những xác thân tử sĩ ấy đã trở về cát bụi  và  đã đầu thai kiếp khác ở một nơi chốn thái bình không có chiến tranh.

-          Anh cũng tin thế.

Tôi hào hứng:

-          Đố anh, trong Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa ngôi mộ nào là hạnh phúc nhất?

-          Những ngôi mộ  trong nghĩa trang mà cũng có hạnh phúc nữa sao?

Tôi giải thích:

-          Biết rằng cái chết là hết là buồn. Nhưng trong cõi hết cõi buồn ấy nếu có điều gì an ủi cũng hạnh phúc cho người dưới mộ chứ anh.

Chồng suy nghĩ và kể ra:

-          Những mộ có thân nhân chăm sóc, có bạn bè dù chỉ đôi khi đến thắp một nén nhang,  có người dưng dù chỉ thỉnh thoảng đến nhổ cỏ hay quét giùm lá khô rơi..….

-          Ừ, hạnh phúc đấy. Nhưng em vừa xem xong một you tube và em chấm điểm ngôi mộ anh Hạ Sĩ Trần Văn Bê là hạnh phúc nhất trong số những ngôi mộ hạnh phúc như anh vừa nói.

Tôi kể hết chuyện những người con đến thăm mộ anh Trần Văn Bê và tiếp:

-          Em cảm mến người vợ góa của anh Bê và cả người chồng sau của chị ấy đã thông cảm cho vợ để an ủi người quá cố. Đây là ngôi mộ hạnh phúc nhất không chỉ vì ngôi mộ được xây lại đẹp đẽ mà vì bao nhiêu năm qua luôn có những tình thân ái của người vợ, của các con ruột anh Bê, mà anh Bê còn “lời” thêm tình thân ái những người con riêng của vợ với người chồng sau .

……………………….

​

Tối hôm ấy tôi ngủ mơ thấy tôi và Bích Hợp vẫn còn là bạn hàng xóm ở Hạnh Thông Tây Gò Vấp.

Ngày nay nghĩa trang quân đội Hạnh Thông Tây không còn nữa, đã bị di dời san bằng. Tôi và Bích Hợp rủ nhau, hẹn nhau ngày tết sẽ đi viếng mộ Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa dù nơi đây đã bị thay tên, thay hình đổi dạng.

Chúng tôi sẽ mua nhang mua hoa Vạn Thọ và để trên bàn thờ Đền Tử Sĩ, chúng tôi sẽ quét dọn “nhà cửa” cho các tử sĩ, những ngôi mộ sạch sẽ mới mẻ đón chào năm mới.

​

Ở ngoài kia mùa Xuân đang về thì trong Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa cũng có mùa Xuân. Bao người thân người quen hay không quen biết vẫn nghĩ đến các tử  sĩ Việt Nam Cộng Hòa, đang viếng thăm các anh và chúc các anh một mùa Xuân an lành trong tình người, không còn những phân biệt, những hận thù.

 

Nguyễn Thị Thanh Dương

( Sept. 1, 2025)